Ly hôn là giải pháp cuối cùng khi hôn nhân không còn đạt được mục đích duy trì hạnh phúc gia đình. Trong hai hình thức ly hôn, ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu một bên) thường phức tạp hơn ly hôn thuận tình, vì giữa hai vợ chồng đã phát sinh mâu thuẫn khi giải quyết về quyền và nghĩa vụ về con chung, tài sản, nợ chung… Dưới đây là quy trình giải quyết ly hôn đơn phương theo quy định hiện hành, xin mời các bạn đọc và tham khảo thông tin.
Thế nào là ly hôn đơn phương?
Khác với ly hôn thuận tình, khi cả hai vợ chồng tự nguyện thỏa thuận chấm dứt quan hệ hôn nhân, phân chia tài sản, quyền nuôi con thì ly hôn đơn phương xảy ra khi chỉ một bên vợ hoặc chồng có nguyện vọng ly hôn, còn bên kia không đồng ý hoặc cố tình trì hoãn, né tránh thủ tục.

Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về điều kiện ly hôn đơn phương như sau:
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.
Ai có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương?
Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình, vợ hoặc chồng đều có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương. Ngoài ra, cha, mẹ hoặc người thân thích khác cũng có quyền yêu cầu Tòa án cho ly hôn nếu một bên vợ/chồng bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ hành vi và là nạn nhân của bạo lực gia đình nghiêm trọng.
1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Lưu ý: Người chồng không được quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ khi vợ đồng ý ly hôn.
Quy trình giải quyết ly hôn đơn phương
Quy trình giải quyết ly hôn đơn phương được thực hiên thông qua các bước sau đây:
Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm:
- Đơn khởi kiện xin ly hôn đơn phương (theo mẫu của Tòa án).
- Bản chính giấy đăng ký kết hôn (bản trích lục nếu bản chính bị mất và có xác nhận của cơ quan hộ tịch).
- Bản sao chứng thực CMND/CCCD/Hộ chiếu, hộ khẩu của người khởi kiện.
- Giấy khai sinh bản sao của con chung (nếu có).
- Tài liệu chứng minh tài sản chung, nợ chung (sổ đỏ, giấy tờ xe, sao kê ngân hàng… nếu yêu cầu chia tài sản).
- Giấy tờ khác chứng minh tình trạng mâu thuẫn hôn nhân: ảnh, tin nhắn, biên bản hòa giải cơ sở (nếu có), xác nhận bạo lực gia đình (nếu có).

Nộp hồ sơ: Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bạn nộp tại Bộ phận tiếp nhận hồ sơ của Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ và hướng dẫn bổ sung nếu thiếu sót.
Thụ lý vụ án: Khi hồ sơ hợp lệ, Tòa án ra Thông báo nộp tạm ứng án phí. Người nộp đơn mang thông báo đến Chi cục Thi hành án dân sự để nộp tạm ứng án phí, lấy biên lai và nộp lại cho tòa. Khi nhận được biên lai đã đóng tạm ứng án phí, Tòa án ra Thông báo thụ lý vụ án, gửi thông báo này cho bị đơn và những người có liên quan (nếu có).
Hòa giải: Trước khi đưa vụ án ra xét xử Tòa án cần mở phiên hòa giải, nếu hòa giải thành thì Tòa án ra quyết định đình chỉ vụ án, còn nếu hòa giải không thành sẽ đưa vụ án ra xét xử.
Mở phiên tòa sơ thẩm: Nếu hòa giải không thành tòa sẽ đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm, Thẩm phán lắng nghe ý kiến của các bên, xem xét chứng cứ.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử ra bản án chấp nhận hoặc bác yêu cầu ly hôn, đồng thời giải quyết các vấn đề nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản.
Thông thường, một vụ ly hôn đơn phương sẽ kéo dài từ 4 – 6 tháng, thực tế có thể lâu hơn nếu có tranh chấp tài sản phức tạp, bị đơn cố tình không hợp tác hoặc liên quan yếu tố nước ngoài.
Có nên tìm luật sư chuyên nghiệp khi ly hôn?
Ly hôn, đặc biệt là ly hôn đơn phương, không chỉ đơn giản là nộp đơn ra tòa và chờ phán quyết. Đây là quá trình đòi hỏi kiến thức pháp luật vững chắc, kỹ năng thu thập chứng cứ, kỹ năng thương lượng, thậm chí cả kỹ năng bảo vệ quyền lợi tại tòa.
Nếu tự làm, bạn có thể:
- Soạn hồ sơ thiếu, sai mẫu, Tòa án trả hồ sơ nhiều lần.
- Bỏ lỡ chứng cứ quan trọng (nhắn tin, giấy tờ, nhân chứng).
- Bị phía bên kia “lật kèo”, cố tình vắng mặt kéo dài vụ án.
- Không rõ quy trình, dễ bị mất thời gian, chi phí không cần thiết.
- Rủi ro chia tài sản, quyền nuôi con không công bằng.
Một luật sư chuyên hôn nhân gia đình sẽ giúp bạn đi đường ngắn nhất và bảo vệ tối đa quyền lợi cả về con cái, tài sản, lẫn sự an toàn pháp lý.
Dịch vụ ly hôn tại Phan Law Vietnam
Phan Law Vietnam là văn phòng luật sư uy tín với nhiều năm chuyên sâu về lĩnh vực Hôn nhân & Gia đình. Các luật của chúng tôi từng xử lý nhiều vụ án phức tạp: tranh chấp tài sản hàng chục tỷ đồng, quyền nuôi con, trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, bạo hành gia đình… Phí dịch vụ được báo giá minh bạch, phù hợp tính chất vụ việc, chia rõ từng giai đoạn và không phát sinh chi phí bất ngờ.
Quy trình thường theo các bước chuyên nghiệp, tiết kiệm thời gian:
- Tư vấn sơ bộ, phân tích tình huống, ký hợp đồng dịch vụ pháp lý.
- Hoàn thiện đơn, phụ lục chứng cứ, lập kế hoạch chứng minh.
- Đại diện khách hàng nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền và theo dõi tiến trình thụ lý.
- Luật sư đại diện thay mặt khách hàng trong phiên tòa tranh tụng liên quan đến chia tài sản hoặc giành quyền nuôi con… (nếu được ủy quyền).
- Hướng dẫn thi hành bản án, điều chỉnh giấy tờ nhân thân, hộ khẩu.
Bạn nên liên hệ càng sớm càng tốt nếu:
- Quan hệ hôn nhân không thể cứu vãn.
- Bạn nghi ngờ bên kia tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ nuôi con.
- Bạn cần bằng chứng để chứng minh tình trạng hôn nhân trầm trọng.
- Bạn muốn quyền nuôi con và cấp dưỡng hợp lý.
- Bạn muốn chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng luật ngay lần đầu, tiết kiệm thời gian, công sức.
- …
Quý khách có thể liên hệ Phan Law Vietnam qua hotline, email hoặc trực tiếp tại văn phòng theo thông tin dưới đây để được nhanh chóng hỗ trợ khi có nhu cầu.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư