Hiện nay, không ít cặp vợ chồng lựa chọn sống ly thân khi phát sinh mâu thuẫn nhưng chưa muốn hoặc chưa thể thực hiện thủ tục ly hôn. Hai người có thể sống riêng, không còn sinh hoạt chung, ít liên lạc hoặc tự thỏa thuận về việc chăm sóc con và tài sản. Tuy nhiên, việc sống ly thân trong thực tế có làm chấm dứt quan hệ vợ chồng hay chưa? Vợ chồng sống ly thân có được xem là đã ly hôn theo quy định pháp luật không? Nếu muốn chấm dứt hoàn toàn quan hệ hôn nhân thì cần thực hiện thủ tục như thế nào?
Vợ chồng sống ly thân có được xem là đã ly hôn không?
Vợ chồng sống ly thân không được xem là đã ly hôn. Vì ly thân chỉ là việc hai người không còn chung sống hoặc tạm thời sống riêng nhưng quan hệ hôn nhân về mặt pháp lý vẫn tồn tại. Pháp luật hiện hành không quy định một khoảng thời gian ly thân cụ thể để tự động chấm dứt quan hệ vợ chồng.
Theo quy định tại Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 sửa đổi bổ sung 2015 (Luật HNGĐ): “Quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật.”. Vì vậy, dù vợ chồng đã sống riêng trong thời gian dài, mỗi người vẫn được xác định là người đang có vợ hoặc chồng về mặt pháp lý nếu chưa hoàn tất thủ tục ly hôn.
Việc ly thân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như mâu thuẫn gia đình, bất đồng trong cuộc sống hoặc mong muốn có thời gian để suy nghĩ trước khi quyết định ly hôn. Tuy nhiên, ly thân không làm mất đi quyền và nghĩa vụ giữa vợ chồng. Các bên vẫn có trách nhiệm với con chung và những vấn đề về tài sản, nghĩa vụ chung vẫn có thể phát sinh trong thời gian này.
Đồng thời, pháp luật không quy định rằng ly thân bao lâu thì được xem là ly hôn. Thời gian sống riêng có thể được Tòa án xem xét cùng với các tình tiết khác khi giải quyết yêu cầu ly hôn, nhưng bản thân việc sống riêng không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân.
Đối với trường hợp một hoặc cả hai bên muốn chấm dứt hôn nhân, cần thực hiện thủ tục ly hôn tại Tòa án. Nếu hai bên tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được về con chung, tài sản cùng các vấn đề liên quan thì có thể nộp đơn yêu cầu thuận tình ly hôn (theo Điều 55 Luật HNGĐ). Trường hợp chỉ một bên yêu cầu ly hôn bên còn lại không đồng ý thì có thể nộp đơn ly hôn đơn phương để thực hiện thủ tục ly hôn theo yêu cầu của một bên (theo Điều 56 Luật HNGĐ).
Như vậy trả lời cho câu hỏi vợ chồng sống ly thân có được xem là đã ly hôn? Ly thân chỉ là tình trạng thực tế trong đời sống vợ chồng, không phải một hình thức ly hôn. Muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân về mặt pháp lý, vợ chồng cần có bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực của Tòa án.
Ly thân có ảnh hưởng đến tài sản của vợ chồng không?
Việc vợ chồng sống riêng không đồng nghĩa với việc chế độ tài sản của vợ chồng tự động chấm dứt. Trong thời gian hôn nhân chưa chấm dứt, việc xác định tài sản chung, tài sản riêng và nghĩa vụ tài sản vẫn cần căn cứ vào quy định của pháp luật về chế độ tài sản của vợ chồng. Theo Điều 33 và 43 Luật HNGĐ quy định về tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng như sau:
“Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng
1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.
Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng
1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.
2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”.
Do đó, nếu hai bên đã ly thân nhưng một người tự mình tạo lập tài sản, thực hiện giao dịch hoặc phát sinh nghĩa vụ tài sản thì việc xác định tài sản đó là tài sản chung hay riêng không chỉ dựa vào việc hai người đang sống ở hai nơi khác nhau.
Trong trường hợp có nhiều tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính, việc thỏa thuận rõ ràng giữa hai bên có thể giúp hạn chế tranh chấp về sau. Nếu không thể thỏa thuận và quyết định ly hôn, các vấn đề về tài sản có thể được yêu cầu Tòa án giải quyết cùng với việc ly hôn.
Ly thân có làm thay đổi quyền và nghĩa vụ đối với con không?
Tương tự như quan hệ vợ chồng, việc ly thân không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Cha mẹ vẫn có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con. Việc hai người sống riêng có thể dẫn đến việc một bên trực tiếp chăm sóc con nhiều hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc người còn lại mất quyền và nghĩa vụ đối với con.
Theo khoản 1 Điều 71 Luật HNGĐ quy định: “Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.”.
Tại Điều 72 Luật HNGĐ cũng quy định cụ thể vầ nghĩa vụ và quyền giáo dục con của cha mẹ như sau:
“1. Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền giáo dục con, chăm lo và tạo điều kiện cho con học tập.
Cha mẹ tạo điều kiện cho con được sống trong môi trường gia đình đầm ấm, hòa thuận; làm gương tốt cho con về mọi mặt; phối hợp chặt chẽ với nhà trường, cơ quan, tổ chức trong việc giáo dục con.
2. Cha mẹ hướng dẫn con chọn nghề; tôn trọng quyền chọn nghề, quyền tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của con.
3. Cha mẹ có thể đề nghị cơ quan, tổ chức hữu quan giúp đỡ để thực hiện việc giáo dục con khi gặp khó khăn không thể tự giải quyết được.”.
Nếu hai bên quyết định ly hôn, vấn đề người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom có thể được thỏa thuận hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.
Do đó, trong thời gian ly thân, cha mẹ vẫn nên ưu tiên bảo đảm việc chăm sóc, học tập và ổn định tâm lý của con, hạn chế để mâu thuẫn giữa người lớn ảnh hưởng đến trẻ.
Dịch tụ tư vấn ly hôn
Khi vợ chồng đã sống ly thân và xác định muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân, việc thực hiện thủ tục ly hôn đúng quy định là điều cần thiết. Tùy vào việc hai bên có thống nhất được về ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng và tài sản hay không mà hồ sơ, thủ tục có thể được thực hiện theo hướng thuận tình hoặc đơn phương ly hôn.
Dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục ly hôn giúp khách hàng được giải đáp các vấn đề pháp lý liên quan, xác định hình thức ly hôn phù hợp và hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ cần thiết. Trường hợp có tranh chấp về con chung, tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính, việc tư vấn từ đầu cũng giúp xác định phương án giải quyết phù hợp với từng trường hợp.
Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thủ tục ly hôn, giúp Khách hàng được tư vấn về điều kiện, hồ sơ, trình tự thực hiện ly hôn cũng như các vấn đề liên quan đến quyền nuôi con, cấp dưỡng và phân chia tài sản. Tùy từng trường hợp, đơn vị có thể hỗ trợ soạn thảo hồ sơ, kiểm tra giấy tờ và hướng dẫn các bước thực hiện thủ tục tại Tòa án.
Việc lựa chọn dịch vụ tư vấn phù hợp ngay từ đầu có thể giúp người có nhu cầu ly hôn hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, hạn chế sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và chủ động hơn khi giải quyết các vấn đề phát sinh.
Nếu có vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý, Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp:
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
