Sau khi ly hôn, nhiều cha mẹ muốn thay đổi họ của con để phù hợp với hoàn cảnh gia đình mới hoặc bảo đảm quyền lợi, tâm lý cho trẻ. Tuy nhiên, thủ tục đổi họ cho con sau ly hôn là vấn đề pháp lý nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền nhân thân của trẻ và phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật hộ tịch. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các điều kiện, hồ sơ và quy trình thực hiện theo quy định mới nhất.
Khái niệm và ý nghĩa pháp lý của việc đổi họ cho con
Đổi họ cho con là việc thay đổi họ được ghi nhận trong Giấy khai sinh từ họ ban đầu (thường là họ của cha hoặc mẹ) sang một họ khác theo yêu cầu của người có quyền.
Ý nghĩa pháp lý của việc đổi họ bao gồm:
- Xác lập lại thông tin nhân thân: Giúp các giấy tờ hộ tịch thống nhất, chính xác.
- Phù hợp hoàn cảnh gia đình: Sau ly hôn, con có thể mang họ của người trực tiếp nuôi dưỡng, tạo sự gắn kết và ổn định tâm lý.
- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp: Việc đổi họ không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ dân sự đã được xác lập trước đó.
Điều kiện để thay đổi họ của con sau ly hôn
Việc thay đổi họ, tên là quyền của công dân, được ghi nhận trong Điều 27 Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo đó, việc thay đổi họ được thực hiện trong các trường hợp sau đây:
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:
a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;
b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;
c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;
d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;
đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;
g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;
h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.
2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.
3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.
Đồng thời tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, cũng có hướng dẫn bởi về điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch:
Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của người đó.
Như vậy, cha mẹ có quyền thay đổi họ của con sau khi ly hôn nếu có sự đồng ý của bên còn lại. Trường hợp bạn là người nuôi con và muốn thay đổi họ của con về họ của mình, bạn cần có sự đồng ý của chồng cũ.
Xem thêm: Mức chu cấp cho con khi ly hôn
Thủ tục đổi họ cho con sau ly hôn
Để thay đổi họ cho con, bạn cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch (theo mẫu).
- Bản chính Giấy khai sinh của con.
- Giấy tờ tùy thân của cha/mẹ làm thủ tục.
- Bản sao Bản án hoặc Quyết định ly hôn.
- Văn bản đồng ý của cha/mẹ còn lại (có công chứng/chứng thực).
- Sự đồng ý của con (nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên).
- Giấy tờ chứng minh lý do đổi họ (nếu có).
- Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú.
Cơ quan có thẩm quyền
- UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh trước đây hoặc nơi cư trú hiện tại của người yêu cầu
- Cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài nếu việc đăng ký khai sinh được thực hiện tại đó.
Thời hạn giải quyết: Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; tối đa 06 ngày làm việc nếu cần xác minh bổ sung.
Lưu ý khi thực hiện
- Hồ sơ phải đầy đủ, thống nhất và có chứng thực theo quy định.
- Xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ để tránh việc phải bổ sung, di chuyển nhiều lần.
- Lệ phí thay đổi họ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, có thể khác nhau giữa các địa phương.
Mẫu tờ khai yêu cầu đổi họ cho con
Mẫu đơn xin thay đổi họ tên hiện nay đang được ban hành kèm theo phụ lục tại Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn về Luật Hộ tịch và Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TỜ KHAI ĐĂNG KÝ VIỆC THAY ĐỔI, CẢI CHÍNH,
BỔ SUNG THÔNG TIN HỘ TỊCH, XÁC ĐỊNH LẠI DÂN TỘC
Kính gửi: …………………………………………………………………….
Họ, chữ đệm, tên người yêu cầu: …………………………………..
Nơi cư trú: …………………………………………………………………..
Giấy tờ tùy thân: …………………………………………………………
Quan hệ với người được thay đổi, cải chính, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch:………
Đề nghị cơ quan đăng ký việc …………………cho người có tên dưới đây:
Họ, chữ đệm, tên: …………………………………………………………..
Ngày, tháng, năm sinh: ……………………………………………………
Giới tính: …………….Dân tộc: …………………..Quốc tịch: …………..
Nơi cư trú: …………………………………………………………………….
Giấy tờ tùy thân: ……………………………………………………………..
Đã đăng ký ……………tại…………. ngày……… tháng ……… năm ……….. số: ……. Quyển số:………..
Nội dung: ……………………………………………………………………..
Lý do: …………………………………………………………………………..
Tôi cam đoan những nội dung khai trên đây là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về cam đoan của mình.
Đề nghị cấp bản sao: Có , Không ; số lượng:………..bản
Làm tại: ……………….. , ngày ………. tháng ……… năm …………
Người yêu cầu
(Ký, ghi rõ họ, chữ đệm, tên)
Trên đây là tư vấn của Phan Law Vietnam xin được thông tin đến Quý khách. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý khách vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để có thể được giải đáp nhanh nhất.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
