Trong thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn, một trong những vấn đề quan trọng và thường gây tranh cãi là nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con. Việc xác định mức chu cấp cho con khi ly hôn không chỉ liên quan đến trách nhiệm pháp lý của cha mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.
Nguyên tắc xác định mức chu cấp cho con
Theo Điều 107 đến Điều 119 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Dù cha mẹ còn sống chung hay đã ly hôn, quyền và nghĩa vụ này vẫn không thay đổi.
Mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn không có một con số cố định chung cho tất cả các trường hợp, mà được xác định dựa trên các nguyên tắc:
- Khả năng tài chính của người có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng;
- Mức sống thực tế của con trước khi cha mẹ ly hôn;
- Sự thỏa thuận hợp lý giữa các bên hoặc phán quyết công bằng của Tòa án.
Ví dụ, nếu trước khi ly hôn, con được sống trong môi trường gia đình có mức sống trung bình, học trường công lập, sinh hoạt tiết kiệm, thì mức cấp dưỡng có thể thấp hơn so với một đứa trẻ được sống trong điều kiện tốt hơn.
Theo Điều 117 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cấp dưỡng có thể thực hiện theo các hình thức:
- Cấp dưỡng định kỳ: Theo tháng, quý, năm hoặc theo thời kỳ khác;
- Cấp dưỡng một lần: Nếu các bên có khả năng tài chính và thống nhất được phương thức này.
Trong thực tế, cấp dưỡng định kỳ hằng tháng là phương thức phổ biến và dễ thực hiện nhất. Tuy nhiên, với những trường hợp người cấp dưỡng có tài chính vững hoặc có nhu cầu kết thúc nghĩa vụ nhanh gọn, cấp dưỡng một lần cũng được Tòa án chấp nhận.
Theo khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, trong trường hợp ly hôn, người không trực tiếp nuôi con sẽ có trách nhiệm chu cấp cho con khi ly hôn (cấp dưỡng cho con) theo thỏa thuận giữa hai bên hoặc theo quyết định của Tòa án nếu không thỏa thuận được.
Có thể thay đổi mức chu cấp cho con khi ly hôn không?
Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mức cấp dưỡng có thể được thay đổi khi có căn cứ hợp lý, cụ thể:
- Người cấp dưỡng bị giảm khả năng tài chính do mất việc làm, ốm đau, tai nạn…;
- Nhu cầu của người được cấp dưỡng tăng lên do học hành, ốm đau hoặc chi phí sinh hoạt tăng;
- Người cấp dưỡng tăng thu nhập ổn định và người nuôi con có yêu cầu điều chỉnh hợp lý.
Việc điều chỉnh cần thông qua sự thỏa thuận của hai bên hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết nếu không đạt được thống nhất.
Người chu cấp cho con khi ly hôn không thực hiện nghĩa vụ bị xử lý không?
Trên thực tế, có nhiều trường hợp người cấp dưỡng cố tình trốn tránh nghĩa vụ sau ly hôn. Khi đó, người đang nuôi con có thể:
- Gửi đơn yêu cầu Thi hành án dân sự nếu có bản án/quyết định của Tòa án về nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Đề nghị Tòa án xử lý vi phạm hoặc thay đổi người giám hộ nếu có dấu hiệu xâm phạm quyền lợi của con;
- Trong trường hợp nghiêm trọng, hành vi trốn tránh có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017,2025 (tội không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng).
Mức chu cấp cho con khi ly hôn là một trong những nội dung quan trọng nhằm đảm bảo rằng quyền lợi của con cái vẫn được duy trì ổn định sau khi cha mẹ ly hôn. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi bậc làm cha, làm mẹ. Để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với thực tế, các bên cần hiểu rõ quy định pháp luật, đồng thời nên tham vấn ý kiến luật sư chuyên môn để chuẩn bị hồ sơ và phương án tốt nhất trong quá trình giải quyết ly hôn.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
