Ai được quyền nuôi con sau ly hôn?
Quyền nuôi con sau ly hôn được xác định dựa trên các quy định pháp luật, đặc biệt là Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam, nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ em. Tòa án sẽ quyết định người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn dựa trên các yếu tố như độ tuổi của con, điều kiện nuôi dưỡng và sự phát triển toàn diện của trẻ.
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Nguyên tắc cơ bản khi xác định quyền nuôi con:
- Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
- Con dưới 36 tháng tuổi, theo quy định sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ khi người mẹ không đủ điều kiện để nuôi dưỡng, chăm sóc.
- Con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của con, bên cạnh các điều kiện khác.
Điều kiện giành quyền nuôi con sau ly hôn
Theo quy định người muốn giành quyền nuôi con sau ly hôn cần chứng minh mình có đủ điều kiện về vật chất, tinh thần và khả năng chăm sóc trẻ. Tòa án sẽ xem xét các yếu tố này để đưa ra quyết định phù hợp.
Người giành quyền nuôi con cần chứng minh có đủ khả năng về kinh tế và tinh thân để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của trẻ:
- Người giành quyền nuôi con cần chứng minh mình có thu nhập ổn định, hợp pháp và có khả năng đáp ứng các nhu cầu cơ bản của trẻ như ăn uống, học tập, y tế và môi trường sống an toàn, lành mạnh. Ngoài ra, điều kiện tinh thần cũng đóng vai trò quan trọng, bao gồm mối quan hệ tình cảm giữa cha/mẹ và con, cũng như thời gian và tâm huyết mà người này dành cho việc nuôi dưỡng trẻ.
- Điều kiện về tinh thần là yếu tố quan trọng khi tòa án quyết định quyền nuôi con, bao gồm mức độ gần gũi, tình cảm và khả năng chăm sóc của người muốn nuôi con. Tòa án xem xét ai là người trực tiếp chăm sóc con trước khi ly hôn, mối quan hệ tình cảm giữa cha/mẹ và con, cũng như thời gian và tâm huyết dành cho trẻ. Người thường xuyên giao con cho người khác chăm sóc hoặc thiếu trách nhiệm sẽ không được ưu tiên, nhằm đảm bảo trẻ nhận được sự quan tâm và môi trường sống ổn định, phù hợp với sự phát triển toàn diện.

Ngoài ra, tư cách đạo đức và hành vi của người giành quyền nuôi con cũng được Tòa án xem xét kỹ lưỡng. Người này cần có lối sống lành mạnh, không có hành vi vi phạm pháp luật như bạo lực gia đình, nghiện ngập hoặc các hành vi nguy hại khác. Đồng thời, khả năng giáo dục con và tạo môi trường tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ cũng là yếu tố được đánh giá.
Để giành quyền nuôi con, người yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ, bao gồm các giấy tờ chứng minh tài chính như bảng lương, tài khoản ngân hàng; giấy tờ chứng minh điều kiện sống như giấy tờ nhà đất, hợp đồng thuê nhà; và tài liệu thể hiện sự chăm sóc con trước đây như hình ảnh hoặc video. Nếu cần thiết, có thể thu thập bằng chứng về hành vi bất lợi của bên kia, như hành vi bạo lực hoặc thiếu trách nhiệm trong việc nuôi con.
Thay đổi người trực tiếp nuôi con
Sau này, nếu có căn cứ chứng minh rằng người đang nuôi con không đáp ứng được quyền lợi tốt nhất của trẻ, bên còn lại có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người nuôi con. Điều này áp dụng trong trường hợp người đang nuôi con có hành vi bỏ bê, không chăm sóc trẻ hoặc môi trường sống không an toàn.
Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:
1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.
Trên đây là tư vấn của Phan Law Vietnam xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư