Kính chào văn phòng luật Phan Law Vietnam, tôi và chồng kết hôn được hơn 4 năm, hiện có một bé trai hơn 2 tuổi. Do mâu thuẫn gia đình không thể hòa giải, tôi muốn ly hôn và mong được quyền nuôi con. Tuy nhiên, chồng tôi cũng muốn giành quyền nuôi con với lý do kinh tế của anh tốt hơn tôi. Tôi làm công nhân, thu nhập không cao nhưng có thời gian và điều kiện chăm sóc con tốt hơn. Xin hỏi trong trường hợp con dưới 3 tuổi thì ai sẽ được ưu tiên nuôi con theo quy định pháp luật? Mong luật sư tư vấn giúp tôi. Xin chân thành cảm ơn.
Trả lời:
Phan Law gửi lời chào đến bạn, cảm ơn bạn quan tâm về dịch vụ tư vấn hôn nhân gia đình và đặt câu hỏi về cho chúng tôi. Về các điều kiện để đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật, chúng tôi xin được giải đáp như sau:
Ly hôn con dưới 3 tuổi thì ai được quyền nuôi dưỡng?
Khi ly hôn, việc xác định ai là người trực tiếp nuôi con luôn là vấn đề khiến các bên mâu thuẫn, đặc biệt là khi con còn quá nhỏ. Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành, đối với trẻ em dưới 36 tháng tuổi, người mẹ sẽ được ưu tiên trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, trừ khi có bằng chứng rõ ràng cho thấy mẹ không đủ điều kiện để đảm nhiệm vai trò này. Điều đó có nghĩa là, trong đa số trường hợp, mẹ sẽ là người được giao quyền nuôi con nếu đứa trẻ còn rất nhỏ.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Tuy nhiên, việc “ưu tiên” không có nghĩa là “mặc định”. Tòa án sẽ không dựa hoàn toàn vào giới tính hay vai trò truyền thống trong gia đình mà còn xem xét đến môi trường sống, sự ổn định tinh thần và khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của trẻ. Nếu người mẹ bị phát hiện có hành vi bạo lực, lối sống lệch lạc, nghiện ngập hoặc không đảm bảo an toàn cho trẻ, quyền nuôi con có thể được chuyển cho người cha.
Ngoài ra, Tòa án cũng sẽ cân nhắc khả năng kinh tế, chỗ ở ổn định và quan trọng nhất là sự gắn bó giữa con đối với cha hoặc mẹ. Trẻ dưới 3 tuổi thường chưa thể phát biểu ý kiến, nên các yếu tố môi trường và chăm sóc trực tiếp sẽ có tính quyết định trong việc xem ai là người phù hợp hơn để nuôi con.
Trong trường hợp ly hôn con dưới 3 tuổi và bạn muốn nuôi con nhỏ, việc thu thập các giấy tờ chứng minh điều kiện chăm sóc con (như hợp đồng lao động, bảng lương, hợp đồng thuê/mua nhà, giấy xác nhận tạm trú, hồ sơ khám sức khỏe định kỳ cho bé…) và các chứng cứ cho thấy chồng bạn không phù hợp nuôi con (giờ giấc sinh hoạt làm việc, bạo lực,…) sẽ là tài liệu rất hữu ích để Tòa án xem xét về quyền nuôi con.
Xem thêm: Ly hôn năm 2025: Quyền nuôi con sau khi ly hôn hiện nay như thế nào?
Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con
Theo quy định tại khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, “Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.”. Do đó, khi ly hôn con dưới 3 tuổi, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi sống. Nghĩa vụ này được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa hai bên về mức cấp dưỡng, phương thức và thời hạn thực hiện. Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, Tòa án sẽ xem xét và quyết định mức cấp dưỡng phù hợp với thu nhập, khả năng của người cấp dưỡng và nhu cầu chính đáng của người được cấp dưỡng.
Pháp luật không quy định mức cấp dưỡng cụ thể mà để ngỏ cho từng trường hợp cụ thể được điều chỉnh linh hoạt. Tuy nhiên, mức cấp dưỡng cần đảm bảo cho con có điều kiện sống tương đối ổn định, không quá chênh lệch so với thời gian trước ly hôn. Việc cấp dưỡng có thể thực hiện hàng tháng, hàng quý, theo năm hoặc một lần, tùy vào sự thống nhất giữa các bên hoặc theo quyết định của Tòa án.
Ngoài ra, nghĩa vụ cấp dưỡng không thể bị từ chối với lý do không có việc làm hoặc thu nhập thấp, trừ khi người cấp dưỡng thuộc trường hợp bất khả kháng như bệnh tật nặng, mất khả năng lao động, mất tích. Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu có sự thay đổi đáng kể về điều kiện kinh tế của người cấp dưỡng hoặc nhu cầu của con, các bên có thể yêu cầu Tòa án điều chỉnh mức cấp dưỡng cho phù hợp.
Trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng cố tình trốn tránh, không thực hiện nghĩa vụ hoặc thực hiện không đầy đủ, người còn lại có quyền yêu cầu Tòa án buộc thi hành. Nếu hành vi trốn tránh kéo dài và gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 186 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung 2017.
Việc thực hiện đúng nghĩa vụ cấp dưỡng không chỉ giúp các con được phát triển toàn diện mà còn thể hiện trách nhiệm làm cha mẹ ngay cả khi hôn nhân đã chấm dứt. Do đó, người trong cuộc nên có ý thức tự nguyện thực hiện nghĩa vụ này và chủ động hợp tác để đảm bảo quyền lợi cho con.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam về vấn đề Ly hôn con dưới 3 tuổi thì ai được quyền nuôi dưỡng? Xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
