Khi nào được coi là ly hôn có yếu tố nước ngoài?
Ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài là trường hợp tương đối phức tạp, theo quy định tại Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
1. Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của Luật này.
2. Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.
3. Việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.

Như vậy, ly hôn có yếu tố nước ngoài xảy ra khi:
- Một trong hai bên là người nước ngoài hoặc cả hai có quốc tịch nước ngoài nhưng thường trú tại Việt Nam;
- Một bên đang cư trú, làm việc ở nước ngoài;
- Có tranh chấp về tài sản ở nước ngoài hoặc liên quan đến quyền nuôi con ở nước ngoài.
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án nhân dân cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền giải quyết vụ án ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, nếu cả hai bên là người Việt Nam nhưng sinh sống tại nước ngoài thì cơ quan lãnh sự có thể giải quyết việc ly hôn theo quy định của pháp luật nước sở tại. Hoặc có tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.
Hồ sơ ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài
Người có yêu cầu ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài cần chuẩn bị các giấy tờ cơ bản sau:
- Đơn khởi kiện ly hôn đơn phương (theo mẫu);
- Bản chính hoặc bản trích lục (nếu làm mất) Giấy chứng nhận kết hôn;
- Bản sao có chứng thực Căn cước công dân/Hộ chiếu và hộ khẩu;
- Bản sao có chứng thực Giấy khai sinh của con chung (nếu có con);
- Giấy tờ chứng minh tài sản chung (nếu có tranh chấp tài sản);
- Tài liệu chứng minh nơi cư trú, quốc tịch của bị đơn;
- Hợp pháp hóa lãnh sự các giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp (nếu có).
Thủ tục ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài
Sau khi người có yêu cầu ly hôn nộp đơn đến Tòa án có thẩm quyền, tòa sẽ cấp giấy xác nhận đã tiếp nhận đơn ly hôn thông qua hình thức trực tiếp, qua bưu điện hoặc Cổng thông tin điện tử. Trong vòng 3 ngày làm việc, Chánh án hoặc Phó chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán phụ trách việc xét đơn.
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi được phân công, Thẩm phán sẽ kiểm tra hồ sơ và quyết định hướng xử lý: yêu cầu bổ sung, chuyển vụ việc đến Tòa có thẩm quyền nếu không thuộc thẩm quyền của mình hoặc ra quyết định thụ lý vụ án.

Khi hồ sơ hợp lệ và được chấp nhận, người yêu cầu ly hôn sẽ nhận được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí ly hôn sơ thẩm và phải nộp trong vòng 7 ngày. Sau đó người nộp đơn cần nộp lại biên lai đã đóng tạm ứng án phí cho Tòa án để làm cơ sở chính thức thụ lý vụ án. Tòa án sẽ ban hành quyết định thụ lý và thông báo cho các bên liên quan trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định.
Đồng thời sẽ mở buổi hòa giải, nếu hòa giải không thành và vụ án không thuộc trường hợp đình chỉ hay tạm đình chỉ thì sẽ được đưa ra xét xử sơ thẩm.
Sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án sẽ mở phiên tòa trong vòng 1 tháng hoặc tối đa 2 tháng nếu có lý do đặc biệt. Khi được triệu tập hợp lệ lần đầu, đương sự hoặc người đại diện phải có mặt, nếu vắng mặt mà không có đơn xin xét xử vắng mặt thì phiên tòa sẽ bị hoãn.
Trong buổi triệu tập lần hai, nếu đương sự tiếp tục vắng mặt không lý do chính đáng, Tòa án có thể xử lý theo hướng:
- Nguyên đơn vắng mặt và không có đơn đề nghị xét xử vắng mặt bị coi là từ bỏ việc khởi kiện, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đó;
- Bị đơn không có yêu cầu phản tố và những người có quyền lợi liên quan vắng mặt thì Tòa án sẽ xét xử vắng mặt.
- Trường hợp bị đơn có yêu cầu phản tố vắng mặt mà không có sự tham gia của người đại diện thì bị coi là từ bỏ yêu cầu phản tố, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố đó.
Cuối phiên tòa xét xử sơ thẩm nếu đủ điều kiện Thẩm phán ra bản án ly hôn và chia tài sản chung, quyền nuôi con mà mức phí cấp dưỡng (nếu có yêu cầu).
Kể từ ngày tuyên án, trong vòng 15 ngày làm việc nếu không có kháng cáo thì bản án có hiệu lực pháp luật, mối quan hệ hôn nhân đó sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, trường hợp đối với đương sự, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện không có mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.
Lưu ý:
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài thường kéo dài hơn so với ly hôn thông thường, do liên quan đến việc ủy thác tư pháp, xác minh thông tin từ nước ngoài.
Trường hợp bị đơn đang ở nước ngoài, Tòa án Việt Nam có thể ủy thác tư pháp quốc tế để tống đạt giấy tờ hoặc xét xử vắng mặt nếu bị đơn không hợp tác.
Nên liên hệ luật sư am hiểu luật hôn nhân có yếu tố nước ngoài để hỗ trợ soạn thảo hồ sơ và tư vấn bảo vệ quyền lợi cá nhân của mình.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam về vấn đề ly hôn đơn phương có có yếu tố nước ngoài, xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư