Việc giành quyền nuôi con sau ly hôn là vấn đề pháp lý quan trọng không chỉ ảnh hưởng đến con cái mà cả cha mẹ khi thực hiện thủ tục ly hôn. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về các nguyên tắc pháp lý và những yếu tố Tòa án xem xét khi đối mặt với vấn đề phức tạp này tại Việt Nam.
Quy định pháp luật về việc giành quyền nuôi con sau ly hôn
Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 là văn bản pháp lý chủ chốt điều chỉnh các vấn đề liên quan đến ly hôn và quyền nuôi con. Nguyên tắc xuyên suốt và quan trọng nhất được pháp luật đề cao chính là “vì lợi ích mọi mặt của con”. Điều này có nghĩa là mọi quyết định của Tòa án về việc ai sẽ là người trực tiếp nuôi dưỡng con đều phải dựa trên cơ sở đảm bảo cho con có được điều kiện phát triển tốt nhất về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức.
Nguyên tắc nuôi con sau ly hôn theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 được quy định như sau:
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi con, có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
Những yếu tố quyết định việc giành quyền nuôi con sau ly hôn
Khi cha mẹ không thể tự thỏa thuận, Tòa án sẽ dựa vào nhiều yếu tố để đưa ra quyết định ai là người phù hợp hơn để trực tiếp nuôi dưỡng con. Quá trình giành quyền nuôi con sau ly hôn sẽ xoay quanh việc chứng minh khả năng đáp ứng tốt hơn các điều kiện sau:
- Điều kiện vật chất:
- Thu nhập và tài chính: Khả năng kinh tế ổn định để đảm bảo các nhu cầu thiết yếu của con như ăn uống, học hành, chăm sóc sức khỏe. Tòa án sẽ xem xét nguồn thu nhập hợp pháp, tính ổn định của công việc.
- Chỗ ở: Điều kiện nhà ở có ổn định, an toàn, sạch sẽ, đảm bảo không gian riêng tư và môi trường phát triển tốt cho con hay không.
- Khả năng cung cấp các tiện ích khác: Điều kiện đưa đón con đi học, chăm sóc khi con ốm đau, khả năng cho con tham gia các hoạt động ngoại khóa, phát triển năng khiếu.
- Điều kiện tinh thần, đạo đức và thời gian chăm sóc:
- Đạo đức, lối sống: Nhân cách, lối sống của cha mẹ có lành mạnh, làm gương tốt cho con hay không. Tòa án sẽ xem xét nếu có tiền án, tiền sự, nghiện ngập hoặc các hành vi tiêu cực khác.
- Thời gian thực tế dành cho con: Ai là người thường xuyên dành thời gian chăm sóc, dạy dỗ, chơi đùa, lắng nghe và thấu hiểu con.
- Trình độ học vấn, nhận thức: Khả năng giáo dục, định hướng tương lai cho con.
- Tình cảm gắn bó: Mức độ yêu thương, quan tâm và sự gắn kết tình cảm giữa cha/mẹ và con.
- Sức khỏe tinh thần: Sự ổn định về mặt tâm lý của cha mẹ để tạo môi trường phát triển lành mạnh cho con.
- Nguyện vọng của con: Đối với con trên 07 tuổi, Tòa án bắt buộc phải lấy ý kiến, tìm hiểu nguyện vọng của con muốn ở với ai. Mặc dù nguyện vọng của con không phải là yếu tố quyết định duy nhất, nhưng đây là một căn cứ quan trọng để Tòa án cân nhắc.
- Sự ổn định trong cuộc sống của con: Tòa án ưu tiên duy trì sự ổn định tối đa cho cuộc sống của trẻ, hạn chế những xáo trộn không cần thiết về môi trường sống, trường học, bạn bè sau khi cha mẹ ly hôn. Ai là người chăm sóc chính trước đó thường có lợi thế.
- Khả năng tạo điều kiện cho người kia thăm nom, chăm sóc con: Tòa án sẽ đánh giá thiện chí của mỗi bên trong việc tạo điều kiện cho người không trực tiếp nuôi con được thực hiện quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung. Việc cản trở quyền này có thể là một yếu tố bất lợi.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam về vấn đề “Vấn đề về giành quyền nuôi con sau ly hôn theo quy định pháp luật” xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
