Ly hôn không chỉ là dấu chấm hết của một quan hệ hôn nhân, mà sau đó còn phải giải quyết các vấn đề dân sự liên quan, như: quyền nuôi con, mức cấp dưỡng cho con, phân chia tài sản chung trong hôn nhân, nghĩa vụ trả nợ chung nếu có… Xin mời các bạn cùng đọc bài viết dưới đây để tham khảo thêm thông tín nhé.
Nếu ly hôn thì con ở với ai?
Nhiều cặp vợ chồng khi ly hôn thường mang nặng cảm xúc, coi quyền nuôi con như một phần để “chiến thắng” đối phương. Thực tế, pháp luật Việt Nam không nhìn nhận quyền nuôi con theo hướng ai “xứng đáng” hơn về mặt cảm xúc, mà đánh giá quyền lợi tốt nhất cho con là ưu tiên hàng đầu.
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn:
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Bên cạnh đó quyền nuôi con cũng được hướng dẫn chi tiết bởi Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP về giải quyết việc nuôi con khi ly hôn quy định tại Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình như sau:
1. Khi xem xét “quyền lợi về mọi mặt của con” quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình phải đánh giá khách quan, toàn diện các tiêu chí sau đây:
a) Điều kiện, khả năng của cha, mẹ trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, bao gồm cả khả năng bảo vệ con khỏi bị xâm hại, bóc lột;
b) Quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi, được duy trì mối quan hệ với người cha, mẹ không trực tiếp nuôi;
c) Sự gắn bó, thân thiết của con với cha, mẹ;
d) Sự quan tâm của cha, mẹ đối với con;
đ) Bảo đảm sự ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục của con;
e) Nguyện vọng của con được ở cùng với anh, chị, em (nếu có) để bảo đảm ổn định tâm lý và tình cảm của con;
g) Nguyện vọng của con được sống chung với cha hoặc mẹ.
2. Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ 07 tuổi trở lên quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình và khoản 3 Điều 208 của Bộ luật Tố tụng dân sự phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
a) Bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, độ tuổi, mức độ trưởng thành để con có thể bày tỏ đúng và đầy đủ ý kiến của mình;
b) Không lấy ý kiến trước mặt cha, mẹ để tránh gây áp lực tâm lý cho con;
c) Không ép buộc, không gây áp lực, căng thẳng cho con.
3. “Người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con” quy định tại khoản 3 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình là trường hợp người mẹ thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị bệnh nặng khác mà không thể tự chăm sóc bản thân hoặc không thể trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
Ví dụ: Trường hợp người mẹ bị đột quỵ và liệt nửa người, không còn khả năng đi lại thì Tòa án không giao con dưới 36 tháng tuổi cho người mẹ trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
b) Có thu nhập mỗi tháng thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người mẹ đang cư trú và không có tài sản nào khác để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
c) Người mẹ không có điều kiện về thời gian tối thiểu để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
4. Trường hợp điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của người cha không tốt hơn điều kiện của người mẹ hướng dẫn tại khoản 3 Điều này thì Tòa án quyết định giao con cho mẹ trực tiếp nuôi.
Nếu ly hôn thì con ở với ai? Theo quy định trên, cha mẹ có quyền thỏa thuận ai sẽ trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên. Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi, dựa trên nhiều yếu tố như: điều kiện vật chất, tinh thần, khả năng chăm sóc, môi trường sống và nguyện vọng của con (nếu đủ 7 tuổi trở lên). Ngoài ra, nếu con dưới 3 tuổi, người mẹ sẽ được tòa giao quyền trực tiếp nuôi con, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện nuôi.
Điều kiện pháp lý để giành quyền nuôi con
Để giành quyền nuôi con không chỉ đơn giản là ai có thu nhập cao hơn thì người đó nghiễm nhiên được nuôi con. Thực tế, khả năng tài chính chỉ là một yếu tố quan trọng nhưng không phải yếu tố quyết định duy nhất. Với tư cách luật sư, tôi luôn khuyên khách hàng của mình cần chuẩn bị thật đầy đủ và nghiêm túc các điều kiện cần thiết nếu thực sự mong muốn giành quyền nuôi con về phía mình. Cụ thể:
- Người nuôi con cần chứng minh được thu nhập ổn định. Bạn phải cho Tòa thấy rằng bạn có công việc, nghề nghiệp hoặc nguồn thu nhập thường xuyên, đủ khả năng bảo đảm điều kiện sống tối thiểu và ổn định cho con, ít nhất ở mức trung bình so với nơi cư trú. Những giấy tờ như hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê tài khoản ngân hàng, giấy phép kinh doanh, chứng từ nộp thuế… đều có giá trị pháp lý quan trọng để chứng minh năng lực tài chính này.
- Chứng minh mình có nơi cư trú ổn định, môi trường sống an toàn, lành mạnh và thuận tiện cho việc học hành, sinh hoạt của con. Nếu là nhà riêng thì các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà, đất sẽ rất quan trọng. Trong trường hợp chỗ ở là nhà thuê thì cần xuất trình hợp đồng thuê nhà dài hạn và giấy xác nhận tạm trú rõ ràng. Tòa án luôn đánh giá cao nơi ở gần trường học, bệnh viện, khu dân cư văn minh để đảm bảo con được phát triển đầy đủ.
- Chứng minh với tòa, bạn có đủ thời gian thực tế để trực tiếp chăm sóc, nuôi dạy con. Nếu bạn quá bận rộn, thường xuyên đi công tác xa, làm ca đêm kéo dài thì khả năng thuyết phục tòa sẽ thấp hơn. Ngoài ra, mối quan hệ với gia đình nội, ngoại cũng là điểm cộng. Tòa thường xét xem bạn có được ông bà, người thân hỗ trợ trông nom, đưa đón con hay không, môi trường sống có hòa thuận, an toàn, không có người xấu làm ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển tinh thần của trẻ.
- Tòa án sẽ xem xét liệu bạn có tiền án, tiền sự hay không, có từng vi phạm pháp luật hay không, có hành vi bạo lực gia đình hoặc lạm dụng chất kích thích như rượu bia, ma túy quá mức hay không. Một lối sống lành mạnh, trách nhiệm sẽ chứng minh bạn có đủ tư cách và khả năng giáo dục con tốt. Bên cạnh đó, bạn cũng phải cam kết và thể hiện được sự tôn trọng quyền học tập, phát triển toàn diện của con, đồng thời tôn trọng quyền thăm nom, chăm sóc của cha hoặc mẹ còn lại.
Hồ sơ và thủ tục yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con
Khi ly hôn, bạn cần đảm bảo đầy đủ giấy tờ cần thiết nộp cho Tòa án có thẩm quyền, để tòa có cơ sở xem xét, đánh giá khách quan, minh bạch, gồm:
- Đơn xin ly hôn (đơn thuận tình hoặc đơn đơn phương theo mẫu quy định);
- Giấy chứng nhận kết hôn (bản gốc);
- CMND/CCCD/Hộ chiếu, sổ hộ khẩu của cả hai vợ chồng (bản sao có công chứng);
- Giấy khai sinh của con (bản sao có công chứng);
- Tài liệu chứng minh điều kiện nuôi con (hợp đồng lao động, sao kê lương, giấy tờ nhà đất, hình ảnh, video, nhân chứng…);
- Các giấy tờ liên quan nếu có tài sản chung cần yêu cầu tòa chia (sổ đỏ, giấy đăng ký xe, sổ tiết kiệm…);
- Các giấy tờ liên quan cần thiết khác.
Quá trình tòa xét xử, cả hai bên sẽ trình bày lý do muốn nuôi con, cung cấp bằng chứng. Tòa có thể triệu tập con để hỏi ý kiến nếu con đủ 7 tuổi.
Lưu ý: khi làm việc với Tòa án, bạn cần sắp xếp hồ sơ ngăn nắp, rõ ràng, tránh thiếu sót giấy tờ để tránh mất thời gian bổ sung nhiều lần. Nếu chưa chắc chắn, bạn nên nhờ luật sư tư vấn soạn thảo đơn, chuẩn bị chứng cứ phù hợp và hướng dẫn cách trình bày trước Tòa để bảo vệ tối đa quyền lợi của bản thân cũng như đảm bảo điều kiện phát triển tốt nhất cho con cái sau khi hôn nhân chấm dứt.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
