Trong thời gian Tết, nhu cầu đi lại tăng cao khiến tình trạng chở quá số người quy định diễn ra phổ biến, đặc biệt ở khu vực nông thôn và các tuyến đường về quê hay đi chơi, đi chúc Tết. Hình ảnh xe máy kẹp ba, kẹp bốn hay ô tô nhồi nhét hành khách không còn xa lạ trong những ngày giáp Tết. Tuy nhiên, đây là hành vi tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng và được xếp vào lỗi giao thông thường gặp dịp Tết mà pháp luật xử phạt rất rõ ràng.
Mức phạt hành vi chở quá số người quy định
Theo quy định của Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mỗi loại phương tiện chỉ được phép chở đúng số người theo thiết kế hoặc giấy đăng kiểm. Việc chở quá số người quy định bị xử phạt theo từng mức tăng dần, căn cứ vào số lượng người vượt quá so với quy định. Cụ thể:
Đối với xe máy
Theo khoản 1 Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe máy chỉ được chở tối đa một người (trừ 4 trường hợp dưới đây).
1. Người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:
a) Chở người bệnh đi cấp cứu;
b) Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
c) Trẻ em dưới 12 tuổi;
d) Người già yếu hoặc người khuyết tật.
Nếu không thuộc 4 trường hợp trong khoản 1 Điều 33 nêu trên, mà người điều khiển xe máy chở theo 02 người sẽ bị phạt hành chính từ 400.000 đồng – 600.000 đồng theo điểm g khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cụ thể:
2. Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
…
g) Chở theo 02 người trên xe, trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 12 tuổi, người già yếu hoặc người khuyết tật, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
…
Nếu chở theo từ 03 người trở lên trên xe thì người lái xe máy sẽ bị phạt hành chính từ từ 600.000 đồng – 800.000 đồng theo điểm b khoản 3 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cụ thể:
3. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
…
b) Chở theo từ 03 người trở lên trên xe;
…
Ngoài ra, theo điểm b khoản 10 và điểm d khoản 13 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP nếu hành vi chạy xe máy chở quá số người quy định mà gây ra tai nạn giao thông, người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng – 14.000.000 đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Đối với xe ô tô
Người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự xe ô tô nếu chở người vượt quá số lượng theo quy định thì tài xế sẽ bị xử phạt hành chính từ 600.000 đồng – 800.000 đồng theo điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cụ thể:
2. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
…
b) Chở người trên buồng lái quá số lượng quy định;
…
Theo khoản 2 và điểm b khoản 10 Điều 20 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định: Đối với người điều khiển xe ô tô chở hành khách, ô tô chở người (trừ xe buýt) thực hiện hành vi vi phạm chở quá số người quy định được phép chở của phương tiện sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng – 600.000 đồng/người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện nhưng tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 75.000.000 đồng. Đồng thời bị trừ điểm giấy phép lái xe 04 điểm (trường hợp vượt trên 50% đến 100% số người quy định được phép chở của phương tiện).
Theo khoản 4 và điểm d khoản 10 Điều 20 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định: Đối với người điều khiển xe ô tô chở hành khách (kinh doanh vận tải hành khách theo tuyến cố định, hợp đồng) chạy tuyến có cự ly lớn hơn 300 km thực hiện hành vi vi phạm chở quá số người quy định được phép chở của phương tiện sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng – 2.000.000 đồng/người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện nhưng tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 75.000.000 đồng. Đồng thời bị trừ điểm giấy phép lái xe 10 điểm (trường hợp vượt trên 100% số người quy định được phép chở của phương tiện).
Theo khoản 5 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về mức xử phạt đối với chủ phương tiện vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 20 của Nghị định này hoặc trực tiếp điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 20 của Nghị định này:
- Phạt tiền từ 800.000 đồng – 1.200.000 đồng/người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện nhưng tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 75.000.000 đồng đối với chủ phương tiện là cá nhân;
- Phạt tiền từ 1.600.000 đồng – 2.400.000 đồng/người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện nhưng tổng mức phạt tiền tối đa không vượt quá 150.000.000 đồng đối với chủ phương tiện là tổ chức giao phương tiện hoặc để cho người làm công, người đại diện điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Ngoài ra, tại khoản 8 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định rõ trường hợp phát hiện hành vi vi phạm chở quá số người quy định được phép chở của phương tiện sẽ bị xử lý như sau:
8. Đối với trường hợp hành vi vi phạm hành chính được phát hiện thông qua sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mà cơ quan chức năng chưa dừng ngay được phương tiện để xử lý thì thực hiện như sau:
a) Cơ quan chức năng gửi thông báo yêu cầu chủ phương tiện và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để giải quyết vụ việc vi phạm. Việc thông báo được thực hiện bằng văn bản hoặc thực hiện thông báo bằng phương thức điện tử thông qua Ứng dụng giao thông trên thiết bị di động dành cho công dân (sau đây viết gọn là Ứng dụng giao thông trên thiết bị di động) do Bộ Công an xây dựng, quản lý, vận hành khi đáp ứng điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin; đồng thời cập nhật thông tin về phương tiện vi phạm trên Trang thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông;
b) Chủ phương tiện có nghĩa vụ phải hợp tác với cơ quan chức năng để xác định người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.
Trường hợp chủ phương tiện là cá nhân, nếu không hợp tác với cơ quan chức năng, không chứng minh hoặc không giải trình được mình không phải là người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm thì bị xử phạt đối với hành vi vi phạm được phát hiện;
Trường hợp chủ phương tiện là tổ chức, nếu không hợp tác với cơ quan chức năng, không giải trình để xác định được người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm thì bị xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức thực hiện hành vi vi phạm được phát hiện, trừ trường hợp phương tiện bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép;
c) Việc chuyển kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ đến người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để lập biên bản vi phạm hành chính và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo quy định của Chính phủ về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính.
Đối với xe đạp
Theo khoản 1 Điều 31 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định: Người điều khiển xe đạp, xe đạp máy chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở thêm một trẻ em dưới 07 tuổi thì được chở tối đa hai người.
Người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, xe xích lô chở quá số người quy định sẽ bị phạt hành chính từ 100.000 đồng – 200.000 đồng theo điểm o khoản 1 Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
1. Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
…
o) Xe đạp, xe đạp máy, xe xích lô chở quá số người quy định, trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu;
…
Nhiều người cho rằng việc chở thêm người trong dịp Tết là bình thường, đi có đoạn ngắn nên sẽ được thông cảm. Tuy nhiên, trên thực tế, pháp luật không có ngoại lệ đối với các hành vi vi phạm giao thông, kể cả trong dịp lễ, Tết. Cảnh sát giao thông sẽ xử lý nghiêm minh các trường hợp chở quá số người nhằm hạn chế tai nạn và bảo vệ tính mạng cho chính người tham gia giao thông.
Vì vậy, để tránh rơi vào lỗi giao thông thường gặp dịp Tết, người điều khiển phương tiện cần chủ động tuân thủ đúng quy định về số người được phép chở, sắp xếp phương tiện phù hợp và không vì sự tiện lợi trước mắt mà đánh đổi sự an toàn cũng như rủi ro pháp lý không đáng có trong những ngày đầu năm.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
