Tư vấn về di chúc thừa kế tài sản

Di chúc không chỉ đơn thuần là một văn bản chia tài sản, nó là sự thể hiện ý chí cuối cùng của một cá nhân, là sự bảo đảm quyền lợi cho những người thân yêu và là công cụ hữu hiệu để ngăn ngừa những tranh chấp gia đình không đáng có sau này. Việc lập di chúc thừa kế tài sản đúng quy định pháp luật là vô cùng quan trọng để đảm bảo ý nguyện của bạn được thực thi trọn vẹn.

Quy định về di chúc thừa kế tài sản

Theo quy định tại Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS), di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Điều kiện để di chúc hợp pháp

Theo Điều 630 BLDS di chúc hợp pháp được quy định như sau;  

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Như vậy, một bản di chúc dẫu có nội dung rõ ràng đến đâu nhưng nếu vi phạm các điều kiện nêu trên đều có nguy cơ bị tòa án tuyên vô hiệu.

Các hình thức di chúc

Theo Điều 627, 628, 629 BLDS công nhận hai hình thức di chúc chính: Di chúc bằng văn bản và Di chúc miệng.

• Di chúc bằng văn bản: Đây là hình thức an toàn và phổ biến nhất, bao gồm:
  • Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có công chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có chứng thực.
• Di chúc miệng: Chỉ được lập trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản.
  • Điều kiện nghiêm ngặt: Người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng trước mặt ít nhất hai người làm chứng. Ngay sau đó, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký/điểm chỉ của người làm chứng.
  • Hiệu lực: Sau 03 tháng kể từ thời điểm lập di chúc miệng, nếu người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Nội dung cơ bản của Di chúc  

Theo Điều 631 BLDS, một bản di chúc chuẩn cần chứa đựng các thông tin sau:

• Ngày, tháng, năm lập di chúc.
• Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc.
• Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản.
• Di sản để lại và nơi có di sản (Mô tả chi tiết tài sản: nhà đất, sổ tiết kiệm, cổ phiếu, xe…).
• Phân chia di sản: Ghi rõ ai được hưởng tài sản gì, hoặc tỷ lệ hưởng là bao nhiêu.
• Ý nguyện khác (nếu có): Ví dụ như việc thờ cúng, chỉ định người quản lý di sản, người phân chia di sản.

Lưu ý: Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu; nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập.

Hiệu lực của Di chúc

Theo khoản 1 Điều 643 BLDS, di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết).

• Di chúc có thể bị thay đổi, sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ bất cứ lúc nào khi người lập còn sống.
• Trường hợp có nhiều bản di chúc, bản di chúc sau thay thế bản di chúc trước.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 643 BLDS di chúc không có hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong trường hợp sau đây:

• Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;
• Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. Trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực.

Di chúc không có hiệu lực, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực.

Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.

Những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

Theo Điều 644 BLDS quy định những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc bao gồm;

1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.

2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này.

Đây là quy định mang tính nhân văn của pháp luật, dù người lập di chúc không để lại tài sản cho những người được quy định ở khoản 1 Điều 644 BLDS  trong di chúc, họ vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba một suất thừa kế theo pháp luật.

Dịch vụ lập di chúc thừa kế tài sản 

Việc tự lập di chúc có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt pháp lý như: nội dung không rõ ràng, hình thức không hợp pháp, thiếu các điều kiện cần thiết… dẫn đến tranh chấp giữa các người thừa kế. Tại Phan Law Vietnam, chúng tôi cung cấp dịch vụ lập di chúc thừa kế tài sản toàn diện, chuyên nghiệp, bảo mật và an toàn tuyệt đối.

Chúng tôi đồng hành cùng Khách hàng trong toàn bộ quy trình:

– Tư vấn pháp lý chuyên sâu:

• Phân tích cấu trúc tài sản và tư vấn cách phân chia tối ưu, phù hợp ý nguyện và đúng pháp luật.
• Tư vấn về quy định hiệu lực di chúc, những người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc.
• Tư vấn lựa chọn hình thức di chúc phù hợp nhất (viết tay, có người làm chứng, công chứng/chứng thực).

– Soạn thảo Di chúc chuẩn pháp lý:

• Trực tiếp soạn thảo di chúc với ngôn từ pháp lý chính xác, minh bạch, tránh mọi khả năng gây tranh chấp hoặc hiểu lầm.
• Đảm bảo di chúc đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hình thức và nội dung theo Bộ luật Dân sự.

– Hỗ trợ thủ tục công chứng/chứng thực:

• Liên hệ và sắp xếp thủ tục công chứng tại Văn phòng công chứng hoặc chứng thực tại Ủy ban nhân dân có thẩm quyền.
• Luật sư trực tiếp tham gia hỗ trợ Khách hàng tại buổi công chứng/chứng thực để đảm bảo mọi việc diễn ra suôn sẻ.

– Lưu trữ và Bảo mật Di chúc (theo yêu cầu): Cung cấp giải pháp lưu trữ di chúc an toàn, bảo mật và chỉ công bố tại thời điểm mở thừa kế theo đúng ý nguyện của Khách hàng.

Trên đây là tư vấn của Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam xin thông tin đến Quý khách. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.

PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888 
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư