Trong đời sống hôn nhân, không phải cuộc hôn nhân nào cũng có thể duy trì bền vững. Khi một trong hai bên vợ hoặc chồng cảm thấy cuộc sống chung không còn phù hợp, việc lựa chọn chấm dứt quan hệ hôn nhân có thể là giải pháp cuối cùng. Trong đó, ly hôn đơn phương là một trong hai hình thức được lựa chọn khi chỉ có một bên mong muốn kết thúc hôn nhân và bên kia không đồng ý. Vậy điều kiện để được ly hôn đơn phương là gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ sở pháp lý, điều kiện để ly hôn đơn phương và những điểm cần lưu ý trong quá trình thực hiện thủ tục ly hôn.
Điều kiện để ly hôn đơn phương là gì?
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 thì ly hôn đơn phương là trường hợp một bên vợ hoặc chồng nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn, mà không cần có sự đồng thuận của bên còn lại. Khác với ly hôn thuận tình quy định tại Điều 55, hình thức này được sử dụng khi cả hai vợ chồng đều đồng ý chấm dứt quan hệ hôn nhân và đã thống nhất về con cái, tài sản. Do đó có thể thấy, ly hôn đơn phương thường phức tạp hơn do có thể phát sinh tranh chấp.
Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 được hướng dẫn bởi Điều 4 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa án sẽ giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương khi có căn cứ cho thấy:
1. “Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình” là vợ, chồng có hành vi quy định tại khoản 1 Điều 3 của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình.
2. “Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng” là vi phạm quy định của Luật Hôn nhân và gia đình về quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng dẫn đến xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người kia.
Ví dụ: Vợ, chồng phá tán tài sản gia đình.
3. “Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được” là thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Không có tình nghĩa vợ chồng, ví dụ: vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; vợ, chồng sống ly thân, bỏ mặc vợ hoặc chồng;
b) Vợ, chồng có quan hệ ngoại tình;
c) Vợ, chồng xúc phạm nhau, làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, tổn thất về tinh thần hoặc gây thương tích, tổn hại đến sức khỏe của nhau;
d) Không bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển.
Theo quy định trên, có thể thấy rằng, để được Tòa án chấp nhận giải quyết ly hôn đơn phương, người yêu cầu ly hôn phải chứng minh được mối quan hệ hôn nhân đã thực sự rơi vào khủng hoảng không thể cứu vãn. Những biểu hiện như ngoại tình, bạo lực gia đình, xúc phạm nhân phẩm, sống ly thân kéo dài hoặc không còn chung mục tiêu xây dựng gia đình… đều là cơ sở pháp lý và thực tiễn chứng minh rằng mục đích hôn nhân không còn tồn tại. Khi các điều kiện này hội tụ, Tòa án sẽ xem xét và ra quyết định chấm dứt quan hệ hôn nhân để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bên yêu cầu ly hôn cũng như đảm bảo sự công bằng, nhân văn trong quá trình xét xử.
Hồ sơ ly hôn đơn phương
Khi ly hôn đơn phương, bạn cần chuẩn bị các loại giấy tờ bao gồm:
- Đơn ly hôn đơn phương (theo mẫu);
- Bản gốc Giấy đăng ký kết hôn;
- Bản sao có chứng thực CCCD/hộ chiếu;
- Bản sao có chứng thực Giấy khai sinh của con (nếu có con chung);
- Tài liệu liên quan đến tài sản chung (nếu có tranh chấp);
- Tài liệu chứng minh hành vi vi phạm (nếu có: bằng chứng bạo lực, ngoại tình…).
Thủ tục ly hôn đơn phương
Dưới đây là các bước cơ bản để thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương:
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và đơn ly hôn, người muốn ly hôn (nguyên đơn) nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền (Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc).
Khi đã nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ thông báo đóng tạm ứng án phí, khi nào nhận được biên lai đã đóng thì Tòa án thụ lý vụ án và tiến hành mở phiên hòa giải. Nếu hòa giải không thành, Tòa sẽ đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.
Tòa án căn cứ vào chứng cứ, lời khai và các quy định pháp luật để quyết định có cho ly hôn hay không. Nếu đủ điều kiện, cuối phiên tòa xét xử thì Thẩm phán sẽ ra bản án ly hôn, bản án khi có hiệu lực pháp luật thì mối quan hệ hôn nhân đó chấm dứt.
Ly hôn đơn phương là quyền hợp pháp của mỗi cá nhân trong cuộc sống hôn nhân. Tuy nhiên, việc thực hiện ly hôn cần đúng quy định của pháp luật và cần được chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt hồ sơ, chứng cứ. Nếu bạn đang cân nhắc ly hôn đơn phương hoặc gặp vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục, hãy liên hệ với văn phòng luật sư Phan Law Vietnam theo các thông tin dưới đây để được giải đáp.
Tên đây là tư vấn của Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam gửi đến bạn. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
