Trường hợp được nộp đơn xin khởi kiện ly hôn?
Nộp đơn xin khởi kiện ly hôn là thủ tục pháp lý được thực hiện khi chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân mà bên còn lại không đồng ý ly hôn hoặc có tranh chấp về con cái, tài sản. Đây là trường hợp được gọi là ly hôn đơn phương và được giải quyết theo trình tự của một vụ án dân sự. Được quy định cụ thể tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.
Như vậy, có thể thấy có 3 trường hợp được nộp đơn xin khởi kiện ly hôn:
– Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn, Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc:
- “Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình” là vợ, chồng có hành vi quy định tại khoản 1 Điều 3 của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình.
- “Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng” là vi phạm quy định của Luật Hôn nhân và gia đình về quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng dẫn đến xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người kia. Ví dụ: Vợ, chồng phá tán tài sản gia đình.
- “Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được” là thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Không có tình nghĩa vợ chồng, ví dụ: vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; vợ, chồng sống ly thân, bỏ mặc vợ hoặc chồng;
- Vợ, chồng có quan hệ ngoại tình;
- Vợ, chồng xúc phạm nhau, làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, tổn thất về tinh thần hoặc gây thương tích, tổn hại đến sức khỏe của nhau;
- Không bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển.
– Vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn;
– Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
Cơ quan có thẩm quyền giải quyết đơn xin khởi kiện ly hôn?
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án nhân dân là cơ quan duy nhất có thẩm quyền giải quyết các yêu cầu ly hôn, bao gồm cả ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương (khởi kiện ly hôn). Việc ly hôn là một quan hệ pháp lý phức tạp, liên quan đến quyền nhân thân, con cái, tài sản, nên bắt buộc phải được giải quyết theo trình tự tố tụng tại Tòa án.
Thông thường, vụ án ly hôn sẽ do Tòa án nhân dân cấp huyện (quận/huyện) nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú hoặc làm việc trực tiếp thụ lý và giải quyết. Đây là nguyên tắc chung về thẩm quyền theo lãnh thổ, được quy định tại Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, Tòa án nhân dân cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền giải quyết, ví dụ:
- Vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài (một bên là người nước ngoài hoặc đang ở nước ngoài);
- Một trong hai bên cư trú tại khu vực không rõ ràng về hộ khẩu;
- Có tranh chấp tài sản phức tạp hoặc vụ việc được Tòa án cấp tỉnh lấy lên giải quyết theo thẩm quyền.
Lưu ý: Khi khởi kiện ly hôn đơn phương, nguyên đơn (người nộp đơn) phải xác định đúng nơi cư trú hoặc làm việc hợp pháp của bị đơn để nộp hồ sơ đúng thẩm quyền. Nếu bị đơn không rõ nơi cư trú hoặc đang trốn tránh, nguyên đơn có thể cung cấp chứng cứ về điều đó và đề nghị Tòa án xử lý theo hướng dẫn tại Điều 40 và 41 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Việc xác định đúng thẩm quyền của Tòa án là rất quan trọng để tránh bị trả lại hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết. Người có yêu cầu nên tìm hiểu kỹ nơi cư trú hợp pháp của bị đơn và các yếu tố liên quan đến tài sản, con cái để lựa chọn đúng cấp Tòa án có thẩm quyền.
Nếu bạn đang có nhu cầu ly hôn thuận tình và cần sự hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam theo thông tin dưới đây để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên mọi chặng đường pháp lý.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
