Trong thời đại công nghệ số, việc chia sẻ hình ảnh, video trên mạng xã hội như Facebook, TikTok, Instagram… diễn ra hằng ngày. Tuy nhiên, không phải ai cũng ý thức được rằng việc sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác khi chưa có sự đồng ý của họ là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí phải bồi thường thiệt hại cho người bị sử dụng hình ảnh.
Xem thêm: Thủ tục đăng ký bản quyền hình ảnh mới nhất
Quyền đối với hình ảnh cá nhân
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định, hình ảnh của cá nhân là một phần quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ. Do đó, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Trừ trường hợp vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc được pháp luật cho phép.
Quyền của cá nhân đối với hình ảnh
1. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình.
Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý.
Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
2. Việc sử dụng hình ảnh trong trường hợp sau đây không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ:
a) Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng;
b) Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.
3. Việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm quy định tại Điều này thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.
Vậy nên, nếu người khác tự ý đăng tải hình ảnh mà không xin phép hoặc sử dụng sai mục đích, thì người bị xâm phạm có quyền yêu cầu:
- Gỡ bỏ, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh;
- Xin lỗi, cải chính công khai;
- Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có.
Mức xử phạt hành vi tự ý dùng hình ảnh cá nhân của người khác đăng lên mạng xã hội theo quy định
Xử phạt hành chính
Hành vi sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác trái phép trên không gian mạng được xử lý theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng…). Cụ thể, quy định tại điểm g khoản 3 Điều 102 của Nghị định 15/2020/NĐ-CP như sau:
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
…
g) Cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm đe dọa, quấy rối, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác;
Đồng thời, người vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật và xin lỗi công khai nếu người bị xâm phạm hình ảnh cá nhân yêu cầu.
Trách nhiệm dân sự
Ngoài xử phạt hành chính, người bị xâm phạm hình ảnh cá nhân có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm.
Các khoản bồi thường có thể bao gồm:
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại (ví dụ: phí thuê luật sư, chi phí gỡ bỏ hình ảnh…);
- Thiệt hại vật chất nếu có (ví dụ: mất cơ hội nghề nghiệp, bị thiệt hại danh tiếng dẫn đến giảm thu nhập…);
- Tổn thất tinh thần: mức bồi thường do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án có thể quyết định tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở.
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Nghiệm trọng hơn, trong trường hợp hành vi đăng tải, sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác nhằm bôi nhọ, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây ảnh hưởng lớn đến uy tín cá nhân/tổ chức, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo: Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017, 2025 (BLHS) về Tội Làm nhục người khác; Hoặc Điều 288 BLHS về Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông. Tùy theo mức độ nghiêm trọng và hậu quả gây ra mà áp khung hình phạt tương ứng.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
