Kính chào văn phòng luật Phan Law Vietnam, tôi tên Loan hiện đang sinh sống cùng gia đình chồng tại Quận 5, cũng đã kết hôn được gần 2 năm, gần đây mâu thuẫn vợ chồng ngày càng trầm trọng, chồng thường xuyên xúc phạm, đe dọa đòi đánh tôi và đi chơi xuất không quan tâm đến gia đình. Hiện tôi đang mang thai ở tháng thứ 6 và cảm thấy áp lực tâm lý nặng nề. Vậy Trường hợp tôi đơn phương ly hôn khi đang mang thai có được tòa chấp thuận và giải quyết không và nếu ly hôn thì làm sao có thể bảo vệ quyền lợi và sự an toàn cho mẹ con tôi? Mong nhận được tư vấn sớm từ Quý luật sư. Xin chân thành cảm ơn.
Trả lời:
Chào chị Loan, cảm ơn chị đã tin tưởng và chia sẻ thắc mắc của mình đến Phan Law Vietnam. Đối với trường hợp mà chị đang gặp phải, chúng tôi xin phép được giải đáp thắc mắc và tư vấn dựa trên những quy định của pháp luật hiện hành như sau
Ly hôn khi đang mang thai có được chấp thuận không?
Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.
Như vậy, theo quy định tại khoản 3 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình nêu ở trên, chỉ quy định rằng người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Còn nếu chị muốn ly hôn thì hoàn toàn có quyền nộp đơn xin ly hôn đơn phương mà không bị giới hạn bởi tình trạng mang thai.
Trong trường hợp của chị Loan, Tòa án có thẩm quyền thụ lý vụ án là Tòa án nhân dân Quận 5, Thẩm phán sẽ xem xét giải quyết nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Bên cạnh đó, do chị đang mang thai, tòa sẽ cân nhắc kỹ lưỡng về quyền lợi của người vợ và đứa trẻ chưa sinh ra, từ đó có thể xác minh các yếu tố liên quan như: tình trạng bạo hành, điều kiện sống, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của mẹ và thai nhi… để đưa ra phán quyết phù hợp.
Ngoài ra, nếu chị bị chồng đe dọa tinh thần hoặc bị tác động vật lý lên cơ thể, có thể yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo vệ mẹ và thai nhi (ví dụ: yêu cầu chồng không được tiếp xúc, buộc rời khỏi nơi ở…). Ngoài ra, người vợ nên liên hệ với công an địa phương, Hội phụ nữ hoặc cơ quan bảo vệ trẻ em để có sự can thiệp, hỗ trợ trong quá trình giải quyết ly hôn.
Thủ tục ly hôn khi đang mang thai
Khi làm đơn ly hôn khi đang mang thai đơn phương, người vợ cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau:
- Đơn xin ly hôn đơn phương (theo mẫu của Tòa án);
- Giấy chứng nhận kết hôn (bản gốc; nếu mất thì xin trích lục tại UBND nơi đăng ký);
- Giấy CMND/CCCD và sổ hộ khẩu (bản sao có chứng thực);
- Giấy tờ chứng minh đang mang thai (sổ khám thai, phiếu siêu âm…);
- Tài liệu chứng cứ chứng minh mâu thuẫn như tin nhắn, hình ảnh, đơn tố cáo nếu có (trong trường hợp bị xúc phạm, đe dọa, bạo lực…).
Người vợ sẽ nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi chồng đang cư trú hoặc làm việc (trừ trường hợp chồng cố tình trốn tránh, không rõ nơi cư trú thì có thể nộp tại nơi người chồng cư trú/làm việc gần nhất). Sau khi tiếp nhận đơn, trong vòng 5 ngày làm việc, Tòa án sẽ xem xét đơn và hồ sơ, nếu đủ điều kiện sẽ gửi thông báo nộp tiền tạm ứng án phí ly hôn, sau khi nhận được biên lai đã đóng tiền của nguyên đơn thì tòa sẽ bắt đầu thụ lý vụ án.
Người khởi kiện có nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm và nộp lại biên lai cho Tòa án để hoàn tất thủ tục thụ lý. Trong giai đoạn thụ lý này tòa sẽ mở buổi hòa giải cho hai vợ chồng, nếu không hòa giải thành tòa sẽ đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm. Cuối phiên tòa sơ thẩm nếu đủ điều kiện Thảm pha sẽ ra bản án chấm dứt mối quan hệ hôn nhân của hai vợ chồng.
Vấn đề nuôi con và quyền lợi sau khi sinh con
Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, sau khi sinh con, lúc con dưới 36 tháng tuổi sẽ ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con. Như vậy, trong đa số trường hợp thì người vợ sẽ được quyền trực tiếp nuôi con sau khi sinh.
Tuy nhiên chị cũng cần lưu ý, dù nguyên tắc là ưu tiên giao con cho mẹ, nhưng người mẹ vẫn có thể bị Tòa án bác quyền nuôi con nếu không đủ điều kiện, ví dụ:
- Sức khỏe yếu, không có khả năng chăm sóc trẻ sơ sinh;
- Không có chỗ ở ổn định, kinh tế quá khó khăn đến mức ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ;
- Có hành vi không lành mạnh như nghiện ma túy, cờ bạc, bạo lực, thường xuyên gửi con cho người khác chăm sóc;
- Không thể bảo đảm an toàn tinh thần và thể chất cho trẻ.
Trong các trường hợp như trên, Tòa án có thể giao con cho người cha hoặc người thân thích khác có điều kiện nuôi dưỡng phù hợp hơn.
Còn về phía chồng chị, trong trường hợp không trực tiếp nuôi con, thì vẫn có quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục con theo khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Người mẹ không được ngăn cản quyền này, trừ khi việc thăm con gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ (ví dụ: người cha có tiền sử bạo hành, gây tổn thương tâm lý cho con…).
Ngoài ra, người cha còn có nghĩa vụ cấp dưỡng, tức là đóng góp tài chính để đảm bảo cuộc sống tối thiểu và học tập cho con. Mức cấp dưỡng do cha mẹ tự thỏa thuận, căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của cha/mẹ không trực tiếp nuôi con và nhu cầu thiết yếu của con; Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng dựa trên điều kiện kinh tế và nhu cầu thực tế.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
