Sáng nay ngày 18/6/2025, tại Trung tâm Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh vừa diễn ra buổi tọa đàm về Chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bố cảnh sáp nhập. Đây là sự kiện do Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM phối hợp với Hội Truyền thông – Điện tử TP.HCM tổ chức.
Tại đây, Luật sư Võ Trung Tín thuộc văn phòng luật sư Phan Law Vietnam đồng thời là Phó Chủ tịch Chi Hội Blockchain Thành phố Hồ Chí Minh (HBA) đã có bài tham luận “Các vấn đề pháp lý về chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”.
Những khung pháp lý tạo cơ hội cho doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia vào kinh tế số
Nghị quyết 57-NQ/TW (ban hành ngày 22/12/2024) và Luật Công nghiệp Công nghệ số (thông qua ngày 14/6/2025) là hai nền tảng pháp lý quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số tại TP.HCM, đặc biệt trong bối cảnh thành phố là trung tâm kinh tế và công nghệ của Việt Nam.
Nghị quyết 57-NQ/TW là định hướng chiến lược xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để TP.HCM phát triển nhanh, hiện đại.
Luật Công nghiệp Công nghệ số với khung pháp lý cụ thể cung cấp cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), ưu đãi thuế, hỗ trợ R&D và phát triển nhân lực, giúp TP.HCM triển khai các dự án chuyển đổi số một cách bài bản. Cụ thể:
Nhóm Chính sách ưu đãi và hỗ trợ tài chính:
Được quy định rõ tại Điều 4, 11, 28 va 29 của Luật Công nghiệp Công nghệ số, Tại Thành phố Hồ Chí Minh với các khu công nghệ cao (Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, Công viên Phần mềm Quang Trung) với lợi thế của mình có thể tận dụng các ưu đãi này để thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi.
Nhóm quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát:
Theo Điều 8 của Luật Công nghiệp Công nghệ số quy định về chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số, với lợi thế là trung tâm khởi nghiệp, Thành phố Hồ Chí Minh có thể hỗ trợ startup công nghệ thử nghiệm giải pháp chuyển đổi số giảm thiểu các rủi ro pháp lý.
Nhóm quy định về Hỗ trợ R&D và hạ tầng:
Theo Điều 21 quy định về đầu tư, thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng công nghiệp công nghệ số và 24 quy định về ưu đãi đối với khu công nghệ số tập trung của Luật Công nghiệp Công nghệ số, các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh với lợi thế của mình có thể giảm chi phí phát triển công nghệ lõi và tận dụng hạ tầng sẵn có.
Nhóm quy định về Phát triển nhân lực:
Theo Điều 19 có quy định nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao là người Việt Nam, người Việt Nam ở nước ngoài, người nước ngoài đáp ứng tiêu chí theo quy định của Chính phủ.
Nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân.
Nhân lực là người nước ngoài: được cấp thẻ tạm trú có thời hạn 05 năm và được gia hạn theo quy định pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; vợ hoặc chồng, con dưới 18 tuổi được cấp thẻ tạm trú với thời hạn tương ứng, được chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tạo điều kiện, hỗ trợ về thủ tục khi tìm kiếm việc làm và tuyển sinh, học tập tại các cơ sở giáo dục và đào tạo tại Việt Nam.
Đồng thời Điều 20 quy định, nhân tài công nghệ số là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao đáp ứng tiêu chí nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với nhân tài công nghệ số bao gồm:
- Được hưởng các ưu đãi đối với nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao;
- Được hưởng cơ chế đặc biệt về lương, thưởng cạnh tranh với mức lương, thưởng trên thế giới; được ưu tiên tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm theo quy định pháp luật cán bộ, công chức, viên chức;
- Được hỗ trợ về môi trường làm việc, không gian sống, nhà ở, phương tiện đi lại;
- Được hỗ trợ tham gia hoạt động hợp tác quốc tế về công nghiệp công nghệ số;
- Được hỗ trợ tài chính và cơ sở vật chất cho nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực công nghệ số;
- Được tôn vinh, khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.
Các vấn đề chưa được giải quyết
Theo Luật sư Tín, có một số điều khoản sẽ có hiệu lực ngay lập tức vào ngày 01/7/2025, nhưng lại chưa đưa ra các nguyên tắc chung và chưa có các nghị định chi tiết hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp để có thể áp dụng ngay. Do đó Doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh phải chờ hướng dẫn để tận dụng tối đa các ưu đãi.
Mặc dù Luật Công nghiệp Công nghệ số cho phép thử nghiệm công nghệ, nhưng các tiêu chí đánh giá và quy trình phê duyệt vẫn chưa rõ ràng (cơ chế Sandbox chưa đồng nhất), gây khó khăn cho startup công nghệ.
Yêu cầu tuân thủ Luật An ninh mạng 2018, nhưng quy định về dữ liệu xuyên biên giới và bảo mật AI được quy định chưa rõ ràng. Cho nên, nhiều doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh sử dụng dịch vụ đám mây quốc tế (AWS, Azure) có thể vi phạm nếu không lưu trữ dữ liệu trong nước.
Quy định về tài sản số có liên quan đến quyền SHTT, việc thực hiện các quy trình đăng ký bảo hộ tại TP.HCM còn chưa được hướng dẫn rõ ràng.
Đặc biệt, sau khi Nghị định 133/2025/NĐ-CP được ban hành, đưa ra các trách nhiệm và nghĩa vụ của UBND cấp tỉnh có liên quan trực tiếp đến mảng SHTT, dễ dẫn đến tình trạng: Thiếu thống nhất trong quản lý SHTT; Rủi ro pháp lý từ trách nhiệm tự quyết; Giới hạn thẩm quyền và chống chéo. Vì vậy, các doanh nghiệp công nghệ số tại Thành phố Hồ Chí Minh cần đầu tư vào pháp lý để bảo vệ sản phẩm và quyền SHTT của mình.
Giải pháp đưa ra
Đồng thời, Luật sư Võ Trung Tín cũng đã đưa ra những giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề trên. Cụ thế:
– Nhà nước cần rà soát, sửa đổi và bổ sung để hoàn thiện các quy định pháp lý cho phù hợp với thực tiễn.
– Các cơ quan chức năng cần ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết về các chính sách ưu đãi hiện hành.
– Tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo nhằm nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, cá nhân về tầm quan trọng của Luật sở hữu trí tuệ và cách thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong môi trường cạnh tranh.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
