Thưởng Tết luôn là vấn đề được người lao động đặc biệt quan tâm mỗi khi năm cũ sắp khép lại. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ việc doanh nghiệp có nghĩa vụ pháp lý phải thưởng Tết hay không. Làm rõ vấn đề thưởng Tết là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động.
Doanh nghiệp có bắt buộc phải thưởng Tết
Về nguyên tắc, theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019 không bắt buộc doanh nghiệp phải chi thưởng Tết. Tiền thưởng (bao gồm thưởng Tết) là khoản do người sử dụng lao động quyết định dựa trên kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động; quy chế thưởng do người sử dụng lao động quy định và phải công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động (nếu có).
1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Có thể hiểu: Doanh nghiệp có quyền quyết định là có thể thưởng tiền, thưởng hiện vật hoặc không thưởng tùy tình hình tài chính; cũng có quyền quy định tiêu chí, đối tượng, mức thưởng. Còn người lao động không thể tự động đòi “một mức thưởng cố định” nếu doanh nghiệp đã minh bạch rằng năm đó không thưởng; nhưng nếu doanh nghiệp đã cam kết (trong hợp đồng, nội quy, quy chế hoặc thông báo công khai) thì cam kết đó có giá trị ràng buộc.
* Lưu ý: Bộ luật Lao động đã cho phép thưởng bằng tài sản hoặc hiện vật (ví dụ: gạo, sản phẩm công ty sản xuất…). Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo quy chế thưởng nêu rõ hình thức, tiêu chí, người lao động đồng ý hoặc đã biết thông tin công khai; Giá trị hiện vật được xác định minh bạch để tránh tranh chấp về giá trị thực tế.
Do đó, về mặt pháp luật, thưởng Tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc mà là quyền của người sử dụng lao động, nhưng luật yêu cầu tính minh bạch, quy chế thưởng phải được quyết định và công bố công khai, nếu doanh nghiệp đã cam kết thì phải thực hiện.
Thưởng Tết với lương tháng 13 có phải là một?
Thưởng Tết và lương tháng 13 không hoàn toàn là một, dù trên thực tế nhiều doanh nghiệp hay gọi chung khiến người lao động dễ nhầm lẫn. Lương tháng 13 thực chất không được luật quy định là một loại lương bắt buộc. Đây là cách gọi phổ biến của doanh nghiệp để chỉ một khoản tiền chi trả thêm vào cuối năm, thường được tính theo lương bình quân của người lao động.
Về bản chất pháp lý, lương tháng 13 cũng được xem là một hình thức thưởng, trừ trường hợp doanh nghiệp đã cam kết rõ ràng trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước tập thể thì mới trở thành nghĩa vụ phải chi trả.
Do đó, lương tháng 13 thường cũng là một dạng của thưởng Tết, nhưng không phải cứ có thưởng Tết thì mặc nhiên có lương tháng 13 và ngược lại. Người lao động cần kiểm tra kỹ hợp đồng, thỏa ước và quy chế nội bộ để xác định quyền lợi cụ thể của mình.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
