Tết Nguyên Đán là lúc gia đình sum họp, bạn bè gặp gỡ, là lúc mọi người tạm gác lại những lo toan thường nhật để hướng về sự bình an, đủ đầy và khởi đầu mới. Tuy nhiên, chính không khí vui vẻ, tâm lý “đầu năm xả hơi”, cộng với sự chủ quan trong nhận thức pháp luật đã khiến không ít người vô tình hoặc cố ý thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật, để lại những hệ lụy đáng tiếc ngay trong những ngày đầu năm mới. Dưới đây là những trường hợp nhiều người hay phạm phải khi dịp Tết đến, xuân về. Việc nhận diện rõ những hành vi này không nhằm tạo tâm lý lo sợ, mà để mỗi người ý thức hơn, vui Tết đúng nghĩa và đúng pháp luật.
Đánh bạc, chơi bài ăn tiền ngày Tết
Đánh bài, chơi xóc đĩa, lô đề, cá độ… từ lâu đã trở thành một “thú vui quen thuộc” của nhiều gia đình, làng xóm mỗi dịp Tết. Nhiều người cho rằng “chơi vài ván lấy hên”, “đánh cho vui”, tiền không nhiều nên không sao. Tuy nhiên, pháp luật không phân biệt đánh bạc vì vui hay vì kiếm tiền.
Theo quy định hiện hành, chỉ cần có yếu tố được, thua bằng tiền hoặc hiện vật, người tham gia đã có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Trên thực tế, rất nhiều vụ việc đánh bạc ngày Tết bắt đầu từ vài chục nghìn đồng rồi vì ham thắng hoặc để gỡ lại mà có thể số liền bỏ ra lên đến vài triệu đồng và kéo theo đó có thể là mâu thuẫn, xô xát đánh nhau, thậm chí là các hành vi phạm pháp nghiêm trọng hơn.
Tết là dịp sum vầy, vì thế không nên để vài ván bài biến niềm vui thành rắc rối pháp lý kéo dài cả năm.
Sử dụng, tàng trữ và đốt pháo trái phép
Mặc dù pháp luật đã quy định rõ ràng về pháo hoa được phép sử dụng và pháo nổ bị cấm, song mỗi dịp Tết, các hành vi mua bán, tàng trữ và đốt pháo trái phép vẫn diễn ra khá phổ biến.
Nhiều người cho rằng đốt pháo “cho có không khí Tết”, “đốt chút xíu không ai biết”. Thế nhưng, chỉ cần một hành vi đốt pháo nổ trái phép cũng có thể bị xử phạt nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Chưa kể, việc sử dụng pháo trái phép còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, gây thương tích, ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng. Vui xuân không đồng nghĩa với việc coi nhẹ pháp luật và an toàn xã hội.
Hiện nay, nhà nước đã cho phép người dân mua pháo hoa bán lẻ tại hệ thống cửa hàng bán lẻ của Nhà máy Z121 và hệ thống cửa hàng bán lẻ của Viettel.
Uống rượu bia rồi điều khiển phương tiện giao thông
Tết là dịp liên hoan, chúc tụng, nên việc sử dụng rượu bia gần như khó tránh khỏi. Tuy nhiên, một trong những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và phổ biến nhất dịp Tết chính là điều khiển phương tiện giao thông sau khi đã uống rượu bia.
Pháp luật hiện hành quy định đã uống rượu bia thì không được lái xe, không có ngưỡng “ít hay nhiều”. Chỉ một ly rượu nhỏ cũng có thể khiến người điều khiển phương tiện bị xử phạt rất nặng, thậm chí tước giấy phép lái xe, truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây tai nạn.
Tết đáng lẽ là thời điểm bình an, nhưng mỗi năm vẫn có không ít gia đình đón Tết trong nước mắt chỉ vì một quyết định chủ quan khi cầm lái.
Gây rối trật tự công cộng, đánh nhau vì mâu thuẫn nhỏ
Không khí Tết đông vui, cộng với rượu bia, dễ khiến nhiều người mất kiểm soát hành vi. Chỉ từ những mâu thuẫn rất nhỏ như va chạm giao thông, tranh cãi khi chơi bài, hay lời nói thiếu kiềm chế trong tiệc tất niên, nhiều vụ việc đánh nhau, gây rối trật tự công cộng đã xảy ra.
Hành vi đánh nhau không chỉ dừng lại ở việc “xin lỗi là xong”. Tùy mức độ, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, bồi thường thiệt hại, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây rối trật tự công cộng.
Tết là lúc nên nhẫn nhịn hơn bình thường, bởi một phút nóng giận có thể để lại hậu quả pháp lý lâu dài.
Vi phạm quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy
Trong dịp Tết, nhu cầu thắp hương, đốt vàng mã, trang trí đèn led nhấp nháy cho đẹp, nấu nướng tăng cao. Nhưng chủ quan trong phòng cháy chữa cháy đã dẫn đến nhiều vụ hỏa hoạn nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về tài sản và tính mạng. Nhất là những khu chung cư hoặc nơi đông dân cư sinh sống nếu không có ý thức phòng cháy, không may có cháy nổ xảy ra thì lửa lan ra và cháy lớn là rất cao.
Pháp luật quy định rõ trách nhiệm của cá nhân, hộ gia đình trong việc đảm bảo an toàn phòng cháy. Những hành vi tưởng chừng nhỏ như thắp hương không trông coi, đốt vàng mã bừa bãi, câu mắc điện không an toàn… đều có thể bị xử phạt và phải chịu trách nhiệm nếu gây hậu quả.
Lợi dụng dịp Tết để buôn bán hàng cấm, hàng giả
Dịp Tết cũng là “mùa cao điểm” của các hành vi buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, thực phẩm không rõ nguồn gốc. Một số cá nhân vì lợi nhuận trước mắt đã bất chấp quy định pháp luật, đưa ra thị trường những sản phẩm gây hại cho sức khỏe cộng đồng.
Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật về thương mại mà còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Người tiêu dùng cũng cần nâng cao cảnh giác, không vì rẻ hay tiện mà mua sử dụng không chỉ ảnh hưởng tới quyền lợi tiêu dùng cũng như sức khỏe của mình và gia đình mà còn tiếp tay cho những hành vi vi phạm.
Vi phạm pháp luật trên không gian mạng dịp Tết
Tết là thời điểm mạng xã hội hoạt động sôi nổi. Nhiều người chia sẻ thông tin, hình ảnh, video với tâm lý vui vẻ nhưng lại vô tình vi phạm pháp luật như: đăng tin sai sự thật, xúc phạm danh dự người khác, livestream đánh bạc, đá gà, khoe hành vi trái pháp luật…
Trên hết, không gian mạng không phải “vùng an toàn” ngoài pháp luật như mọi người vẫn nghĩ. Mọi hành vi vi phạm đều sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật (Luật An ninh mạng và các quy định pháp luật khác liên quan).
Khi không còn những hành vi vi phạm pháp luật dịp Tết Nguyên đán 2026 sẽ trọn vẹn hơn. Pháp luật không nhằm hạn chế niềm vui ngày Tết, mà để bảo vệ sự bình an chung của cộng đồng và từng gia đình.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
