Văn bản từ chối nhận di sản là gì?
Văn bản từ chối nhận di sản là một loại giấy tờ do người thừa kế tự lập và xác nhận không nhận phần di sản mà họ được hưởng hợp pháp từ người chết. Kể từ thời điểm mở thừa kế đến trước khi thời điểm phân chia di sản, người thừa kế có quyền lập và gửi văn bản này đến người quản lý di sản, người thừa kế còn lại và người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, để những người này biết và không thực hiện việc chia di sản cho họ.
Điều 620. Từ chối nhận di sản
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
Cách soạn văn bản từ chối nhận di sản
Hiện nay không có quy định cụ thể về thể thức của văn bản từ chối nhận di sản, cũng như không có mẫu hay tờ khai sẵn. Tuy nhiên, căn cứ theo nội dung và mục đích của việc lập văn bản, người thừa kế nên phải kê khai rõ các thông tin như sau:
- Thông tin cá nhân: họ tên, ngày sinh, số CCCD/ số CMND, địa chỉ thường trú,…
- Thông tin người để lại di sản: họ tên, ngày sinh, ngày chết, số giấy chứng tử,…
- Quan hệ với người để lại di sản: vợ chồng, cha mẹ với con hoặc anh chị em,…
- Thông tin di sản được thừa kế, nếu là nhà đất thì ghi rõ số giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất.
- Lời xác nhận, cam đoan về việc từ chối nhận di sản, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi từ chối nhận di sản.
Mặc dù pháp luật không yêu cầu văn bản từ chối nhận di sản phải công chứng, chứng thực. Tuy nhiên, người có quyền có thể đến văn phòng công chứng để yêu cầu công chứng, hoặc đến UBND cấp xã để yêu cầu chứng thực. Căn cứ Quyết định 1329/2020 của Bộ Tư pháp, việc chứng thực văn bản từ chối nhận di sản tại UBND cấp xã được tiến hành như sau:
Người yêu cầu nộp 01 (một) bộ hồ sơ gồm các giấy tờ sau đây:
- Dự thảo văn bản từ chối nhận di sản;
- Bản sao Giấy chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng của người yêu cầu chứng thực (xuất trình kèm theo bản chính để đối chiếu);
- Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc bản sao giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với phần di sản là tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (xuất trình kèm theo bản chính để đối chiếu).
Theo đó, người từ chối nhận di sản sẽ ký trước mặt người tiếp nhận hồ sơ/ người thực hiện chứng thực, nếu văn bản từ chối có từ hai trang trở lên thì phải ký vào từng trang. Sau đó, UBND cấp xã chứng thực với thời gian chứng thực từ 02 (hai) ngày làm việc trở lên, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ.
Những lưu ý khi từ chối nhận di sản
Thứ nhất, chỉ người thừa kế mới có quyền được từ chối nhận di sản. Theo đó, trường hợp người để lại di sản có để lại di chúc, thì người được liệt kê nhận di sản theo di chúc và những người đương nhiên được hưởng di sản không phụ thuộc di chúc sẽ là người thừa kế.
Trường hợp người chết không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp hoặc không còn người thừa kế theo di chúc, thì người thừa kế lúc này sẽ được xem xét theo hàng thừa kế, được quy định tại Điều 651 BLDS, cụ thể như sau:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Thứ hai, người thừa kế chỉ được từ chối nhận những tài sản được xác định là di sản của người chết để lại cho mình hoặc mình có quyền được hưởng. Theo Điều 612 BLDS, di sản chỉ bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác. Ví dụ, di sản của chồng sẽ bao gồm tài sản thuộc sở hữu riêng của chồng và phần tài sản của chồng thuộc khối tài sản chung của vợ chồng.
Do đó, đối với phần tài sản đang tranh chấp hoặc chưa xác định quyền sở hữu có phải thuộc về người chết hay không, thì những tài sản đó chưa thể xem là di sản và do vậy, người thừa kế sẽ không thể định đoạt những tài sản này được.
Để biết thêm chi tiết về việc từ chối nhận di sản, Quý Khách hàng nên liên hệ với luật sư, chuyên viên pháp lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế để được hỗ trợ.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888 – Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
