Trong đời sống xã hội, quan hệ cha mẹ con là mối quan hệ huyết thống thiêng liêng, vừa mang giá trị tình cảm vừa có ý nghĩa pháp lý quan trọng. Tuy nhiên, không phải lúc nào mối quan hệ này cũng được pháp luật tự động công nhận. Trong nhiều trường hợp, các bên cần thực hiện thủ tục nhận cha mẹ con để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.
Thủ tục nhận cha mẹ con là gì?
Thủ tục nhận cha, mẹ, con là quá trình thực hiện thủ tục pháp lý nhằm xác lập quan hệ huyết thống giữa cha, mẹ, con với nhau theo quy định của pháp luật. Khi được công nhận, mối quan hệ này sẽ làm phát sinh quyền và nghĩa vụ hợp pháp giữa các bên, bao gồm cả quyền nhân thân và quyền tài sản.
Xem thêm: Xác định cha, mẹ cho con trong Luật hôn nhân và gia đình
Trong Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 ghi nhận và bảo vệ quyền được nhận cha, mẹ, con; Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về thực hiện thủ tục giải quyết các tranh chấp về việc xác nhận cha, mẹ, con; Luật Hộ tịch 2014 quy định về thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con và các văn bản pháp luật có liên quan. Đây là cơ sở quan trọng để đảm bảo sự công bằng, minh bạch trong quan hệ gia đình.
Vậy khi nào cần thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con? Có nhiều tình huống trong thực tế dẫn đến việc phải thực hiện thủ tục này, điển hình như:
- Người con sinh ra nhưng giấy khai sinh chưa có tên cha hoặc mẹ.
- Cha hoặc mẹ trước đây chưa thực hiện thủ tục nhận con, nay muốn được công nhận hợp pháp.
- Các bên phát sinh tranh chấp về quan hệ huyết thống, cần Tòa án xác định để bảo vệ quyền lợi.
- Trường hợp giải quyết vấn đề thừa kế, cấp dưỡng, nuôi dưỡng, giám hộ… mà cần chứng minh quan hệ cha mẹ con.
Như vậy, thủ tục nhận cha, mẹ, con không chỉ nhằm khẳng định mối liên kết quan hệ huyết thống mà còn là cơ sở quan trọng để giải quyết quyền lợi nhân thân và tài sản.
Điều kiện được thực hiện thủ tục nhận cha mẹ con
– Bên nhận và bên được nhận là cha, mẹ, con đều còn sống;
– Việc nhận cha, mẹ, con không có tranh chấp.
– Trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng, không đăng ký kết hôn, sinh con, người con sống cùng với người cha, khi người cha làm thủ tục nhận con mà không liên hệ được với người mẹ thì không cần có ý kiến của người mẹ trong Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con.
Trình tự thực hiện thủ tục nhận cha mẹ con
Hồ sơ đăng ký thủ tục nhận cha mẹ con
Khi thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con, người yêu cầu cần chuẩn bị các giấy tờ, chứng cứ chứng minh sau:
- Tờ khai đăng ký đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu (nếu người có yêu cầu lựa chọn nộp hồ sơ theo hình thức trực tiếp);
- Mẫu hộ tịch điện tử tương tác đăng ký nhận cha, mẹ, con (do người yêu cầu cung cấp thông tin theo hướng dẫn trên Cổng dịch vụ công, nếu người có yêu cầu lựa chọn nộp hồ sơ theo hình thức trực tuyến);
- Bản sao giấy tờ tùy thân (CCCD, thẻ căn cước, Giấy chứng nhận căn cước hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh về nhân thân của người có yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con); Giấy tờ có giá trị chứng minh thông tin về cư trú trong trường hợp cơ quan đăng ký hộ tịch không thể khai thác được thông tin về nơi cư trú của công dân theo các phương thức quy định tại khoản 2 Điều 14 Nghị định số 104/2022/NĐ-CP;
- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, con hoặc quan hệ mẹ, con gồm:
- Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.
- Trường hợp không có văn bản nêu trên thì phải có văn bản cam đoan của các bên nhận cha, mẹ, con về mối quan hệ cha, mẹ, con và có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.
Trong thực tiễn, kết quả giám định ADN thường là chứng cứ có giá trị cao nhất, đảm bảo tính chắc chắn và rút ngắn thời gian giải quyết.
Thủ tục nhận cha mẹ con
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ cần thiết người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp tại Ủy ban Nhân dân xã, phường, thị trấn có thẩm quyền, gửi qua hệ thống bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia (https://dichvucong.gov.vn) (một bên có thể nộp hồ sơ mà không phải có văn bản ủy quyền của bên còn lại).
Người yêu cần cần nộp lệ phí nếu thuộc trường hợp phải nộp lệ phí đăng ký nhận cha, mẹ, con; nộp phí cấp bản sao Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con nếu có yêu cầu cấp bản sao Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con. Trong 03 ngày làm việc, Cán bộ tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công có trách nhiệm kiểm tra tính chính xác, đầy đủ, thống nhất, hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn giải quyết không quá 08 ngày làm việc.
Sau khi kiểm tra hồ sơ hợp lệ và đã xác minh thống nhất thông tin, Công chức tư pháp – hộ tịch in Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con, trình Lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã ký, chuyển Trung tâm Phục vụ hành chính công trả kết quả cho người yêu cầu.
Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý, Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
