Về nguyên tắc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn được quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:
Chia tài sản chung vợ chồng theo thỏa thuận
Khi ly hôn, pháp luật trước hết sẽ ưu tiên chia tài sản chung vợ chồng theo thỏa thuận của họ. Căn cứ vào nội dung trong văn bản chia tài sản chung khi ly hôn, Tòa án sẽ xác định và phân chia theo nguyện vọng của vợ chồng. Trường hợp phân chia tài sản chung theo luật định chỉ diễn ra nếu:
- Không có văn bản thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng hoặc văn bản thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị Tòa án tuyên bố vô hiệu toàn bộ;
- Đối với những vấn đề không được vợ chồng thỏa thuận hoặc thỏa thuận không rõ ràng hoặc bị vô hiệu thì áp dụng các quy định tương ứng để chia tài sản chung vợ chồng theo luật định
Như vậy, thỏa thuận chia tài sản khi ly hôn hoàn toàn có thể bị vô hiệu một phần hoặc toàn bộ. Theo đó, nếu vợ chồng có yêu cầu tuyên bố thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị vô hiệu thì Tòa án xem xét, giải quyết đồng thời với yêu cầu chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn.
Chia tài sản chung vợ chồng theo luật định
Về nguyên tắc chung, tài sản chung vợ chồng sau khi ly hôn sẽ được chia đôi nhưng Tòa án cũng sẽ xem xét đến các yếu tố khác để xác định chính xác tỷ lệ tài sản mà vợ chồng được chia. Trong một số trường hợp cụ thể, việc chia tài sản chung vợ chồng được pháp luật quy định như sau:
Vợ chồng sống chung với gia đình
Theo Điều 61 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nếu tài sản của vợ chồng nằm trong khối tài sản chung của gia đình thì việc phân chia được quy định như sau:
- Nếu xác định được phần tài sản của vợ chồng: Phần tài sản của vợ chồng sẽ được tách ra khỏi khối tài sản chung của gia đình và chia đôi theo nguyên tắc chung tại Điều 59.
- Nếu không xác định được phần tài sản của vợ chồng: Việc phân chia sẽ phức tạp hơn. Vợ hoặc chồng sẽ được chia một phần trong khối tài sản chung của gia đình dựa trên các yếu tố sau:
- Công sức đóng góp: Xem xét sự đóng góp của vợ chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung của gia đình.
- Đời sống chung: Đánh giá sự đóng góp của vợ chồng vào đời sống chung của gia đình (ví dụ: chăm sóc con cái, đóng góp vào các hoạt động gia đình…).
Tài sản là quyền sử dụng đất của vợ chồng
Theo khoản 2 Điều 62 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc chia tài sản chung vợ chồng là quyền sử dụng đất sẽ tùy thuộc vào loại đất đó, cụ thể như sau:
- Đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản:
- Cả hai bên có nhu cầu và điều kiện trực tiếp sử dụng: Ưu tiên chia theo thỏa thuận của hai bên. Nếu không thỏa thuận được, yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Chỉ một bên có nhu cầu và điều kiện trực tiếp sử dụng: Bên đó được tiếp tục sử dụng nhưng phải thanh toán cho bên kia phần giá trị quyền sử dụng đất mà họ được hưởng.
- Đất nông nghiệp trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở: Việc chia quyền sử dụng đất đối với loại đất này được thực hiện theo các nguyên tắc chung.
- Các loại đất khác: Việc chia quyền sử dụng đất đối với các loại đất khác được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Ngoài ra, trong trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình mà:
- Có quyền sử dụng đất chung với gia đình: Phần quyền sử dụng đất của vợ chồng được tách ra và chia theo nguyên tắc chung;
- Không có quyền sử dụng đất chung với hộ gia đình: Quyền lợi của bên không có quyền sử dụng đất và không tiếp tục sống chung với gia đình được giải quyết tương tự như trường hợp chia tài sản khi vợ chồng chung sống với gia đình.
Tài sản được đưa vào kinh doanh
Theo Điều 64 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nếu vợ chồng đang thực hiện hoạt động kinh doanh liên quan đến tài sản chung thì khi ly hôn, việc phân chia tài sản đó được quy định như sau:
- Quyền ưu tiên nhận tài sản: Bên vợ hoặc chồng đang trực tiếp thực hiện hoạt động kinh doanh liên quan đến tài sản chung sẽ có quyền ưu tiên được nhận tài sản đó khi ly hôn.
- Nghĩa vụ thanh toán: Bên nhận tài sản kinh doanh phải có nghĩa vụ thanh toán lại cho bên kia phần giá trị tài sản mà họ được hưởng.
- Ngoại lệ: Quy định trên có thể có ngoại lệ trong trường hợp pháp luật về kinh doanh có quy định khác.
Trên đây là phần phản hồi pháp lý của Phan Law Vietnam về vấn đề “Nguyên tắc phân chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn mới nhất năm 2025” xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
