Di chúc là một văn bản pháp lý thể hiện ý chí của một người về việc phân chia tài sản của mình sau khi họ qua đời. Để một di chúc có hiệu lực pháp luật, cần đảm bảo các điều kiện theo quy định pháp luật. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần biết về điều kiện có hiệu lực của di chúc.
Điều kiện có hiệu lực của di chúc bao gồm những gì?
Điều kiện về người lập di chúc
Theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật dân sự năm 2015, người lập di chúc phải là người minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.
Nếu tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì người này có thể lập di chúc bằng miệng.
Điều kiện về người hưởng di sản
Đối với điều kiện có hiệu lực của di chúc về người hưởng di sản, người hưởng di sản phải còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế theo Điều 643 Bộ luật dân sự năm 2015 và không thuộc trường hợp không được quyền hưởng di sản theo Điều 621 Bộ luật dân sự năm 2015 (trừ trường hợp người để lại di sản viết nhưng vẫn cho họ hưởng theo di chúc):
a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.
Điều kiện về nội dung của di chúc
Về nội dung của di chúc, theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật dân sự năm 2015, nội dung di chúc được lập không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật. Trong đó, nội dung của di chúc bao gồm các nội dung chủ yếu sau:
– Ngày, tháng, năm lập di chúc;
– Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
– Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
– Di sản để lại và nơi có di sản.
– Các nội dung khác có liên quan.
Điều kiện về hình thức của di chúc
Theo Điều 627 Bộ luật dân sự năm 2015, di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng.
Đối với di chúc bằng văn bản, thì di chúc này không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc. Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa. Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc.
Nếu di chúc có người làm chứng thì người này không được thuộc các trường hợp sau:
– Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
– Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
– Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Trong bản di chúc phải có sự xác nhận của ít nhất là hai người làm chứng. Trong đó, người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.
Nếu di chúc có công chứng hoặc chứng thực thì người lập di chúc có thể thực hiện thủ tục theo Điều 636 Bộ luật dân sự năm 2015 và người công chứng, chứng thực không được là những người sau:
– Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
– Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.
– Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
Đối với di chúc bằng miệng, di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
Ngoài ra, đối với từng trường hợp cụ thể sau, di chúc phải đảm bảo những điều kiện sau để có hiệu lực pháp luật:
- Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi thì phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc;
- Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ thì phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
Trên đây là phần trình bày Phan Law Vietnam về vấn đề “Điều kiện có hiệu lực của di chúc bao gồm những gì” xin được thông tin đến Quý Khách hàng. Nếu còn vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ pháp lý khác Quý Khách hàng vui lòng liên hệ thông tin dưới đây để được giải đáp.
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư
