Việc đăng ký hộ kinh doanh là bước đầu tiên và bắt buộc để một cá nhân hoặc hộ gia đình được phép hoạt động kinh doanh hợp pháp theo quy định pháp luật Việt Nam. Trong quá trình này, bên cạnh các giấy tờ cần chuẩn bị thì mức lệ phí đăng ký hộ kinh doanh cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm. Lệ phí này được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi tham gia vào hoạt động kinh doanh. Hiểu đúng về mức lệ phí phải nộp giúp người đăng ký chủ động về tài chính và chuẩn bị tốt hơn cho thủ tục hành chính. Bài viết sau sẽ làm rõ quy định về lệ phí đăng ký hộ kinh doanh theo pháp luật hiện hành.
Điều kiện đăng ký hộ kinh doanh
Theo quy định tại Điều 79 và 80 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, chủ thể có quyền đăng ký hộ kinh doanh là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, không thuộc các trường hợp bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Một cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh duy nhất trên phạm vi toàn quốc, nhưng được quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trong doanh nghiệp với tư cách cá nhân. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh phải ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh.
Ngoài ra, cá nhân/thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh của công ty hợp danh trừ trường hợp được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại.

Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh bao gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh;
- Giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ hộ kinh doanh, thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh trong trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh;
- Bản sao biên bản họp thành viên hộ gia đình về việc thành lập hộ kinh doanh trong trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh;
- Bản sao văn bản ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh.
Chuẩn bị xong hồ sơ đăng ký thì nộp đến Uỷ ban nhân dân cấp huyện nơi Hộ kinh doanh đặt trụ sở chính. Nếu hồ sơ hợp lệ thì trong thời hạn 03 ngày làm việc Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấy biên nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh. Còn hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện phải thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ hoặc người thành lập hộ kinh doanh biết. Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ (nếu có).
Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh

Mức lệ phí đăng ký hộ kinh doanh cụ thể sẽ do Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh quyết định (theo quy định tại Thông tư số 85/2019/TT-BTC). Có thể hiểu, tùy vào HĐND mỗi tỉnh quy định mà lệ phí phải đóng khi đăng ký hộ kinh doanh là khác nhau.
Ví dụ:
- Ở TP.HCM, căn cứ theo Nghị quyết 124/2016/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân TPHCM thì mức thu lệ phí đăng ký hộ kinh doanh là 100.000đ/lần đăng ký.
- Ở Hà Nội, căn cứ theo Nghị quyết 06/2020/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội thì mức thu lệ phí đăng ký hộ kinh doanh là 100.000đ/lần đăng ký.
Như vậy, có thể thấy mức lệ phí đăng ký hộ kinh doanh là khá thấp, phù hợp với khả năng tài chính của đại đa số cá nhân và hộ gia đình có nhu cầu kinh doanh. Đây cũng là một trong những biện pháp khuyến khích người dân thực hiện đúng quy định pháp luật, tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh diễn ra minh bạch, có sự quản lý của cơ quan nhà nước, đồng thời giúp người kinh doanh được bảo vệ quyền lợi chính đáng trong quá trình hoạt động.
Khi nào được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh khi có đủ các điều kiện sau đây:
- Ngành, nghề đăng ký kinh doanh không bị cấm đầu tư kinh doanh;
- Tên của hộ kinh doanh được đặt theo đúng quy định tại Điều 88 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP;
- Có hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh hợp lệ;
- Nộp đủ lệ phí đăng ký hộ kinh doanh theo quy định.
Đới với hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử thì cần phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có đầy đủ các giấy tờ và nội dung các giấy tờ đó được kê khai đầy đủ theo quy định như hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh bằng bản giấy và được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử. Tên văn bản điện tử phải được đặt tương ứng với tên loại giấy tờ trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh bằng bản giấy. Chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình hoặc cá nhân khác ký tên trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh có thể sử dụng chữ ký số để ký trực tiếp trên văn bản điện tử hoặc ký trực tiếp trên văn bản giấy và quét (scan) văn bản giấy theo các định dạng quy định tại khoản 2 Điều 5g (bổ sung tại Khoản 2 Điều 1 Thông tư số 02/2023/TT-BKHĐT ngày 18/4/2023 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT);
- Các thông tin đăng ký hộ kinh doanh được kê khai trên hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh phải được nhập đầy đủ và chính xác theo các thông tin trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh bằng bản giấy; trong đó có thông tin về số điện thoại, thư điện tử của người nộp hồ sơ;
- Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử phải được xác thực bằng chữ ký số của chủ hộ kinh doanh hoặc người được chủ hộ kinh doanh ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh. Trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử phải kèm theo các giấy tờ, tài liệu quy định tại khoản 4 Điều 84 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP.
Nếu bạn đang có nhu giải thể doanh nghiệp hoặc muốn tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam bằng cách thức dưới đây để được tư vấn cụ thể:
PHAN LAW VIETNAM
Hotline: 0794.80.8888
Email: info@phan.vn
Liên hệ Văn phòng Luật Sư